III.10.3.3 Soorten omgevingsvergunningen

In paragraaf 5.2 is onderscheid gemaakt tussen aflopende beschikkingen en duurbeschikkingen. In deze paragraaf is dit onderscheid tevens genuanceerd. Een omgevingsvergunning kan zowel een aflopend, een voortdurend dan wel een gemengd karakter hebben. Een en ander hangt samen met het feit dat een omgevingsvergunning kan zien op verschillende soorten activiteiten.

De omgevingsvergunning heeft een aflopend karakter indien deze is gericht op een aflopend rechtsgevolg. Gedacht kan worden aan het oprichten van een inrichting (art. 2.1 lid 1 aanhef en onder e nr. 1 Wabo) of vellen van een houtopstand (art. 2.2 lid 1 aanhef en onder g Wabo).1 Een dergelijke vergunning expireert nadat de activiteit waarvoor de vergunning werd verleend, is verricht.2 Over het aflopende karakter valt in de memorie van toelichting te lezen:

Bij dergelijke activiteiten, aldus de memorie van toelichting, geldt dat de omgevingsvergunning zijn werking verliest (expireert) indien de betreffende activiteit is voltooid.4 Een en ander wordt genuanceerd wat betreft de situatie waarin aan een omgevingsvergunning voorschriften zijn verbonden, die ook na afloop van de vergunde activiteit van betekenis zijn.5

Het expireren van de vergunning leidt er volgens de memorie van toelichting niet toe dat niet meer handhavend kan worden opgetreden tegen een door de vergunninghouder begane overtreding.6 Ook nadat de vergunning is uitgewerkt kan aldus tot intrekking worden overgegaan.7

De bevoegdheid om de voorschriften verbonden aan een omgevingsvergunning te kunnen wijzigen op grond van art. 2.31 lid 2 Wabo is wel beperkt wanneer het een omgevingsvergunning voor een aflopende activiteit betreft. In sub a en b van genoemde bepaling is slechts een wijzigingsbevoegdheid neergelegd ten aanzien van omgevingsvergunningen voor duuractiviteiten.8 In de parlementaire geschiedenis is opgemerkt dat geen wijzigingsbevoegdheid voor bijvoorbeeld het bouwen of slopen van een bouwwerk is opgenomen, nu het gaat om aflopende activiteiten.9 Kennelijk wordt een wijzigingsbevoegdheid in die gevallen niet nodig geacht. De gedachte lijkt te zijn dat een wijziging van de voorschriften nadat de activiteit is verricht weinig zinvol is, nu de activiteit reeds heeft plaatsgevonden.

Ten aanzien van omgevingsvergunningen die gericht zijn op een duurzaam rechtsgevolg kan worden gewezen op art. 2.23 lid 1 Wabo. Deze bepaling luidt:

Een definitie van het begrip voortdurende activiteiten geeft de Wabo niet. In de memorie van toelichting worden enkele voorbeelden gegeven, zoals het planologisch gebruik en het in werking hebben van een inrichting.10

Op grond van voornoemde bepaling kan een omgevingsvergunning voor een voortdurende activiteit worden verleend voor een beperkte periode (in plaats van voor onbepaalde tijd). Via deze weg hoeft geen intrekkingsbesluit te worden genomen alvorens de looptijd van de omgevingsvergunning kan worden beëindigd.11 Wanneer de geldingsduur van een omgevingsvergunning is beperkt op grond van art. 2.23 Wabo is geen sprake meer van een duurbeschikking als omschreven in paragraaf 5.2.2.2. Immers, de vergunning is gericht op een aflopend rechtsgevolg, omdat de activiteit slechts gedurende een bepaalde periode is toegestaan. Na het verstrijken van de geldingsduur dient de activiteit in beginsel te worden beëindigd (behoudens de situatie waarin opnieuw een vergunning wordt verleend).

Wat opvalt bij bestudering van de intrekkingsgronden die gelden voor deze activiteit is dat een vorm van voortdurend toezicht inherent wordt geacht aan het in werking zijn van de vergunning. Dit heeft tot gevolg dat de vergunning gedurende de periode dat deze in werking is, door het bevoegd gezag kan worden aangetast. Te wijzen valt bijvoorbeeld op de in paragraaf 5.2.2.2 besproken actualiseringsplicht.12