7.3.3 Twee rechtsvormen dicht bij optimaal

Hoewel er in de vorige paragrafen is geconcludeerd dat de optimale rechtsvorm naar huidig recht niet bestaat, komt uit dit onderzoek tevens naar voren dat er wel twee rechtsvormen zijn die dicht in de buurt komen. Zowel de maatschap als de coöperatie voldoet in relatief grote mate aan de kenmerken van de optimale rechtsvorm: ze scoren beide hoog op de verschillende keuzefactoren. De maatschap is fiscaal transparant en flexibel (en tegen lage kosten) aan te gaan en in te richten, en kan door middel van (relatief eenvoudig te maken) aanvullende afspraken meer continuïteit en rechtszekerheid bieden. Hoewel zij op het gebied van aansprakelijkheidsbeperking van nature aanzienlijk slechter ‘scoort’ dan de coöperatie, zijn ook op dit gebied aanvullende constructies (praktijkvennootschap, algemene voorwaarden, verzekering) mogelijk die maken dat zij, ten aanzien van ‘aansprakelijkheidsvriendelijkheid’, niet (veel) onder doet voor de coöperatie. De coöperatie biedt vanwege het feit dat zij een rechtspersoon is van nature meer rechtszekerheid en continuïteit dan de maatschap. Daarnaast is ook zij flexibel in te richten. Toch blijft het schipperen: aan beide rechtsvormen dient immers ‘geschaafd’ te worden om (nagenoeg) optimaal resultaat te behalen. De maatschap kent nadelen ten aanzien van goederenrechtelijke aspecten, herstructurering en continuïteit. Voor de coöperatie geldt dat zij niet fiscaal transparant is en dat zij vanwege haar dwingendrechtelijke wettelijke omschrijving niet per definitie expliciet geschikt is voor beroepsuitoefening. Ook is er (meer) dwingendrechtelijke regelgeving van toepassing op de coöperatie (dan op de maatschap) (bijvoorbeeld ten aanzien van het openbaar maken van de jaarrekening). Dit maakt de coöperatie, naar mijn mening, onder de streep minder geschikt voor de samenwerking tussen beroepsbeoefenaren dan de maatschap.