6.8.4.2 Het boetestelsel

Afhankelijk van de geschonden norm valt de overtreding in één van drie boetecategorieën. Het basisbedrag van de boete bedraagt in de eerste categorie 10.000 euro, in de tweede categorie 500.000 euro en in de derde categorie is het basisbedrag 2.000.000 euro.1

De boete wordt verdubbeld wanneer sprake is van recidive binnen 5 jaar.2 De toezichthouder kan de hoogte van de boete met 50% verhogen of verlagen wanneer de ernst of duur van de overtreding dat rechtvaardigt.3 Daarbovenop kan ook de verwijtbaarheid van de overtreder een verhoging of verlaging van 50% rechtvaardigen.4 De draagkracht van de overtreder kan reden zijn om de boete te verlagen, eventueel tot nihil.5

Bij het vaststellen van een boete voor pensioenuitvoerders houdt de toezichthouder ook rekening met de schade die de boeteoplegging aan derden toebrengt. Die verlaging bedraagt maximaal 75% van de boete.6 De ratio achter deze verlagingsgrond is dat de boete in haar geheel ten laste komt van de inleg van de begunstigden van het pensioenfonds.7 Het dilemma is dat handhaving door middel van een bestuurlijke boete weliswaar ten koste gaat van de belangen van de begunstigden, maar pensioenfondsen straffeloos hun gang laten gaan eveneens ten koste kan gaan van hun belangen.

Los van de hierboven genoemde boetecategorieën met de bijbehorende basisbedragen en aanpassingsmechanismen, is er nog een buitencategorie. Indien het door de overtreding genoten voordeel 2.000.000 euro of meer bedraagt, kan de boete op ten hoogste tweemaal dat genoten voordeel worden gesteld.8