Niet-betaling in de btw (FM nr. 152) 2018/1.4.2:1.4.2 VAT Gap

Niet-betaling in de btw (FM nr. 152) 2018/1.4.2

1.4.2 VAT Gap

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Ik neem in deze studie het huidige btw-systeem tot uitgangspunt. Ik ga niet in op (vermeende) onvolkomenheden van het algehele btw-systeem an sich. Ook eventuele oorzaken van het niet naar behoren functioneren van het systeem laat ik buiten beschouwing. Ik denk daarbij aan de zogenoemde ‘VAT Gap’. Dit is het verschil tussen het btw-bedrag dat in theorie door de Belastingdienst geïnd moet worden en het daadwerkelijk door de Belastingdienst geïnde btw-bedrag.1 De VAT Gap heeft verschillende oorzaken.2 Gedacht kan worden aan fouten die gemaakt worden door complexiteit en onuitvoerbaarheid van regelgeving, bewuste fraude en insolvabiliteit. Voor de meeste oorzaken is onduidelijk in welke mate zij bijdragen aan de VAT Gap. Een uitzondering geldt voor insolvabiliteit. Het bedrag dat vanwege insolvabiliteit niet binnenkomt, kan worden afgeleid uit de systemen van de Belastingdienst.3 Uit een vragen- en antwoordenbrief van 16 mei 2014 van de staatssecretaris van Financiën volgt dat één van de specifieke insolventiegerelateerde oorzaken van de VAT Gap wordt toegeschreven aan art. 29 Wet OB 1968.4 De Belastingdienst is op grond van deze bepaling gehouden om de leverancier bij niet-betaling teruggaaf van btw te verlenen, terwijl de eveneens op grond van deze bepaling corresponderende correctie van de aftrek bij de afnemer in de praktijk niet kan worden geëffectueerd. Uit het in de brief opgenomen cijfermatig overzicht volgt dat de Belastingdienst over de jaren 2009 t/m 2013 op de voet van art. 29 Wet OB 1968 meer btw heeft gerestitueerd dan de Belastingdienst op grond van onderhavige bepaling heeft ontvangen. Naar blijkt heeft de Belastingdienst over bedoelde jaren ingevolge art. 29 Wet OB 1968 jaarlijks zo’n 125 tot 150 miljoen euro uitbetaald.5 Omdat over de omvang van de btw-aftrek met betrekking tot de hieraan ten grondslag liggende facturen niets bekend is (en naar mij voorkomt ook over de ‘recovery rates’6), kan over de omvang van het exacte ‘art. 29-lek’ helaas geen uitspraak worden gedaan.7 In bedoelde brief wordt voorts gesteld dat de wetgever het btw-lek zou kunnen dichten met de invoering van een kasstelsel.8 De staatssecretaris van Financiën lijkt echter niet heel erg van dit alternatief gecharmeerd. Zo heeft de invoering van een verplicht kasstelsel een bredere impact dan enkel ten aanzien van de gevallen waarin sprake is van het genoemde btw-lek. Bovendien vergt de invoering van een kasstelsel dat de Europese Commissie zal moeten worden geraadpleegd. Over de Europese Commissie gesproken: op 18 september 2017 heeft de Europese Commissie een rapport gepubliceerd over de VAT Gap in alle 28 EU-lidstaten.9 Uit dit onderzoek volgt onder meer dat de VAT Gap in Nederland wordt geschat op bijna 3,9 miljard euro (cijfers 2015). Dit is ongeveer 8% van de totale door alle ondernemers in dat jaar verschuldigde btw.10 De Europese Commissie geeft niet aan in welke mate insolventie en faillissement precies aan de VAT Gap bijdragen. Gecombineerde cijfers over het jaar 2013 laten zien dat het aandeel van art. 29 Wet OB 1968 in de VAT Gap bij benadering maximaal 3% bedraagt.11 De in dit onderzoek te behandelen problematiek draagt daarmee slechts voor een fractie bij aan de VAT Gap. Reden temeer om de VAT Gap verder onbehandeld te laten.12

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.