De civielrechtelijke inbedding van het besluitenaansprakelijkheidsrecht (O&R nr. 128) 2021/5.2.1:5.2.1 Definitie van de categorie

De civielrechtelijke inbedding van het besluitenaansprakelijkheidsrecht (O&R nr. 128) 2021/5.2.1

5.2.1 Definitie van de categorie

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

222. De categorie ‘aanvragen om een begunstigend besluit’ omvat in mijn definitie alle besluiten die het bestuursorgaan naar aanleiding van een aanvraag om een begunstigend besluit neemt jegens de aanvrager of jegens een materieel begunstigende.1 Het gaat in deze categorie dus zowel om de honorering van een aanvraag als de weigering die aanvraag te honoreren.

223. Mijn categorisering onderscheidt zich van die van Kortmann en mogelijk die van de Hoge Raad – hij heeft zich daarover niet expliciet heeft uitgelaten. Volgens Kortmann is een weigering om de aanvraag te honoreren bezwarend of nadelig.2 Dat is op zichzelf natuurlijk waar. Het verschil in benadering zit in het volgende. Ik categoriseer aan de hand van de aanvraag om een begunstigend besluit. Kortmann categoriseert het (dictum van het) besluit dat is genomen naar aanleiding van de aanvraag. Het verschil vindt zijn diepere grondslag – zoals we in §5.2.2.3 zullen zien – in de vraag wát men het overheidslichaam civielrechtelijk precies verwijt. In mijn benadering normeert het aansprakelijkheidsrecht de verplichtingen die het overheidslichaam heeft ten aanzien van die aanvraag: kort gezegd het daarop bij besluit in primo meteen rechtsconform beslissen.

224. Begunstigende besluiten op aanvraag kennen in hoofdzaak3 twee verschijningsvormen:

(i)

Besluiten op aanvraag in het kader van vergunningsstelsels die een (gedeeltelijke) vrijstelling geven van een algemeen wettelijk verbod om zich op een bepaalde manier te gedragen of bepaalde absolute of persoonlijke rechten uit te oefenen. Het gaat bijvoorbeeld om bouw- en milieuvergunningen, marktvergunningen etc. De verleende vergunning heft het algemene wettelijke verbod voor de geadresseerde(n) van de vergunning (deels) op. Ook concessies, vrijstellingen en ontheffingen vallen in deze categorie. Verder kan men bijvoorbeeld denken aan besluiten tot toelating van vervoersmiddelen in het verkeer. Ook die gaan gepaard gaan met een algemeen verbod om dat vervoersmiddel zonder goedkeuring in het verkeer te gebruiken.4 Voorts valt in deze categorie bijvoorbeeld een uitstelverlening om vanaf een bepaalde datum aan een algemeen verbod te moeten voldoen, zoals een verbod om bepaalde milieugevaarlijke stoffen vanaf een bepaalde datum te gebruiken.5

(ii)

Besluiten op aanvraag op grond waarvan bepaalde op het publiekrecht gegronde rechten worden toegekend, zoals een uitkering, een subsidie of een verblijfsrecht. Het gaat hierbij dus om toekenning van (veelal geldelijke) aanspraken van de burger jegens de overheid die gegrond zijn op het publiekrecht (een ‘publiekrechtelijk subjectief recht’).

Deze twee typen begunstigende besluiten lopen in grote lijnen parallel aan de twee belangrijkste functies van het bestuursrecht: (i) het ordenen van het maatschappelijk verkeer en de ruimtelijke omgeving en (ii) het herverdelen van middelen.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.