Einde inhoudsopgave
De overeenkomst van Internet Service Providers met consumenten (R&P nr. 149) 2007/3.7.2.2
3.7.2.2 Informatieplicht
mr. L.A.R. Siemerink, datum 13-03-2007
- Datum
13-03-2007
- Auteur
mr. L.A.R. Siemerink
- JCDI
JCDI:ADS390424:1
- Vakgebied(en)
Verbintenissenrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
Zie Hijma 2003, p. 55-68.
Uit het arrest HR 1 oktober 1999, NJ 2000, 207 m.nt. JH (Geurtzen/Kampstaal) kan worden opgemaakt dat in art. 6:234 lid 1 BW in beginsel limitatief is geregeld hoe de gebruiker van algemene voorwaarden aan de wederpartij de mogelijkheid kan bieden kennis te nemen van die voorwaarden. Dit standpunt is inmiddels achterhaald door de komst van art. 6:234 lid 1 sub c BW. Zie ook HR 6 april 2001, NJ 2002, 385 m.nt. HJS (VNP/Havrij) en Hartlief 2002.
Art. 6:234 lid 1 BW was duidelijk toegesneden op de mondelinge en schriftelijke totstandkoming van overeenkomsten. In de Aanpassingswet inzake elektronische handel is daarom onderdeel c aan lid 1 toegevoegd voor gevallen waarin de overeenkomst langs elektronische weg tot stand komt.
Zie Hof 's-Gravenhage 22 maart 2005, Rechtspraak.nl, L)1\1: AT1762, (HCC/Dell), r.o. 9. Het hof heeft in deze zaak geconstateerd dat op de website van Dell naar de voorwaarden wordt verwezen en deze voorwaarden op elk moment (derhalve zowel voor als bij het sluiten van een overeenkomst) via de pagina ter beschikking worden gesteld op een zodanige wijze dat deze door een consument kunnen worden opgeslagen en voor hem toegankelijk zijn ten behoeve van latere kennisneming.
Als een consument op zoek gaat naar een ISP dan kan hij die zoektocht verrichten via het internet. Op de portal-sites van de isP's kan een 'zoekende' consument de algemene voorwaarden (of een link naar de algemene voorwaarden) raadplegen. De consument zou de algemene voorwaarden van verschillende isP's met elkaar kunnen verglijken om een keuze tussen de verschillende isP's te maken. Ook wanneer hij nog geen eigen toegang heeft tot het internet. Een consument kan de zoektocht dan ondernemen met behulp van toegang via bijvoorbeeld zijn werk of vrienden.
De bezwaren die naar voren kunnen worden gebracht tegen de verplichte terhandstelling van de algemene voorwaarden gelden voor het elektronisch sluiten van overeenkomsten in veel mindere mate. Zie Loos 2004.
Zie bijlage paragraaf 3 'Wijze van totstandkoming van 'sr-overeenkomsten'.
Zie Van Esch & Bramer 2000 en Van Esch 2001, p. 377-378. Daarnaast kan nog worden opgemerkt dat de wijze van gebruik van algemene voorwaarden op een website een onderwerp is dat geschikt is voor zelfregulering.
Om PDF-bestanden te kunnen lezen dient een leesprogramma als adobe acrobat reader op de computer te zijn geïnstalleerd. Ook over het downloaden van dergelijke leesprogramma's zal de ISP zijn klanten informatie moeten verschaffen.
Uit het praktijkonderzoek is gebleken dat de meeste isP's deze mogelijkheden bieden. Zie bijlage paragraaf 3 'Wijze van totstandkoming van isP-overeenkomsten'.
Op de gebruiker van algemene voorwaarden, in dit geval de ISP, rust een informatieplicht die op te maken is uit de artt. 6:233 sub b jo. 6:234 BW. Zodra is vastgesteld dat de algemene voorwaarden zijn aanvaard, kan een eventueel beroep op schending van de informatieplicht aan de orde zijn. De informatieplicht dient het dossierbelang, het biedt de klant de mogelijkheid de algemene voorwaarden op te slaan en na het sluiten van de overeenkomst deze te raadplegen.1 Het is een algemeen bekend feit dat klanten dit doorgaans echter pas doen zodra er een geschil rijst. De ISP moet aan de aspirant-klant een redelijke mogelijkheid bieden om van de algemene voorwaarden kennis te nemen op straffe van vernietigbaarheid. De ISP heeft deze mogelijkheid aan de aspirant-klant geboden indien hij:2
'c. hetzij, indien de overeenkomst langs elektronische weg tot stand komt, de algemene voorwaarden voor of bij het sluiten van de overeenkomst aan de wederpartij langs elektronische weg ter beschikking heeft gesteld op een zodanige wijze dat deze door hem kunnen worden opgeslagen en voor hem toegankelijk zijn ten behoeve van latere kennisneming of, indien dit redelijkerwijs niet mogelijk is, voor de totstandkoming van de overeenkomst aan de wederpartij bekend heeft gemaakt waar van de voorwaarden langs elektronische weg kan worden kennisgenomen, alsmede dat zij op verzoek lang elektronische weg of op een andere wijze zullen worden toegezonden.3
Een ISP die via internet overeenkomsten sluit moet zijn algemene voorwaarden voor of bij het sluiten van een overeenkomst langs elektronische weg aan de klant ter beschikking stellen. Een internetgebruiker moet op een duidelijke manier in de gelegenheid worden gesteld om van algemene voorwaarden kennis te nemen. Het is de vraag of het opnemen van de voorwaarden aan de linkerkant van de website met een link 'voorwaarden' daaraan voldoet. De link moet duidelijk op de website aanwezig zijn zodat de klant er niet overheen kijkt, en het moet ook duidelijk zijn dat het algemene voorwaarden betreft.4 Op het internet zal niet snel sprake zijn van een situatie waarin redelijkerwijs niet van de ISP kan worden gevergd dat hij de algemene voorwaarden elektronisch ter beschikking stelt. Het internet vergroot de toegankelijkheid van algemene voorwaarden.5 Een ISP kan zijn algemene voorwaarden gemakkelijk via een hyperlink leesbaar aanbieden aan een aspirant-klant, ook á voordat een overeenkomst is gesloten.6 De algemene voorwaarden van isP's zijn echter in de praktijk niet altijd even eenvoudig op hun websites te vinden.7
Aangezien er in dit hoofdstuk van wordt uitgegaan dat de ISP-overeenkomst elektronisch tot stand komt, is voor de ISP de informatieplicht uit sub c van art. 6:234 lid 1 BW van toepassing. De vraag speelt hoe algemene voorwaarden op een website ter beschikking moeten worden gesteld.8 Gebeurt dit niet correct, dan kunnen de bedingen in de algemene voorwaarden worden vernietigd. Een ISP zal zijn algemene voorwaarden op zijn website moeten opnemen, bijvoorbeeld op zijn portai-site of op de aanmeldingssite met behulp van een hyperlink. De algemene voorwaarden moeten door de klant kunnen worden opgeslagen en voor hem toegankelijk zijn ten behoeve van latere kennisneming. Hieruit kunnen wij opmaken dat een ISP aan een klant een leesbaar en voor hem toegankelijk stuk (hij kan van de inhoud daarvan kennis nemen) dat hij kan opslaan opdat hij het ook nog later kan inzien, moet doen toekomen. De klant moet de algemene voorwaarden bijvoorbeeld op een diskette of zijn harde schijf kunnen opslaan. Dit vereiste brengt mee dat de ISP, die daarbij gebruik wil maken van een bepaalde techniek, gehouden is de klant over de juiste technische middelen te doen beschikken om de inhoud van de algemene voorwaarden te kunnen raadplegen en opslaan, indien deze daarover niet beschikt. De ISP zou de algemene voorwaarden bijvoorbeeld in een PDF-bestand downloadbaar kunnen maken om aan zijn verplichting te voldoen. Hierbij dient de ISP de klant gegevens te verschaffen over hoe hij het PDF-bestand kan downloaden en kan opslaan op zijn harde schijf.9 Verwacht mag worden dat een groot aantal klanten weet op welke wijze de opslag van algemene voorwaarden die zijn gepresenteerd op een website kan worden gerealiseerd. Praktisch gezien is het handig wanneer de algemene voorwaarden goed door te scrollen zijn per artikel (een window per artikel is daarom niet aan te bevelen) en gemakkelijk kunnen worden geprint.10