5.3.1 Inleiding

Zoals uitgebreider beschreven in § 3.2 vloeit uit verschillende mensenrechtenverdragen voort dat de leerling recht heeft op het volgen van onderwijs. Dit recht omvat, blijkens de jurisprudentie van het EHRM, onder andere het recht op officiële erkenning van het afgeronde onderwijs.1 Met het uitsluiten van leerlingen van het examen wordt het recht op onderwijs in de kern aangetast. De leerling heeft dan ook, als hij aan de inhoudelijke eisen voldoet, recht op deelname aan het examen. Legt hij dit examen met goed gevolg af, dan heeft hij recht op officiële erkenning van het afgeronde onderwijs middels een diploma.

In deze paragraaf wordt nader ingegaan op de rechten van de leerling die kunnen worden ontleend aan de onderwijswetten. De rechten van de leerling zijn van belang voor de leraar omdat hij zijn onderwijs hierop dient aan te passen. In deze paragraaf wordt voornamelijk stilgestaan bij de rechten die raken aan het examen. Eerst wordt ingegaan op het recht dat de leerling heeft op informatie over de wijze waarop het onderwijs wordt gegeven en de examens worden afgenomen. Vervolgens wordt ingegaan op het recht op een ononderbroken ontwikkelingsproces, het recht op extra ondersteuning voor leerlingen met een beperking en het gebruik van hulpmiddelen bij examens. Hierna wordt geschetst hoe in de onderwijssectorwetten invulling is gegeven aan het recht op deelname aan het examen en in welke gevallen de leerling het bevoegd gezag aansprakelijk kan stellen bij misstanden omtrent het examen. Ten slotte wordt beschreven in hoeverre de leerling uit hoofde van de onderwijswetten aanspraak kan maken op het diploma en in welke gevallen een vastgestelde uitslag van een examen of een reeds uitgereikt diploma ingetrokken kan worden.