4.3.3.2 Vernietiging, verlies of diefstal van met het oog op belaste prestaties aangeschafte goederen, voordat zij gebruikt zijn

Art. 184, btw-richtlijn bepaalt dat de oorspronkelijk toegepaste aftrek herzien moet worden indien deze hoger of lager is dan die welke de belastingplichtige gerechtigd was toe te passen. Op grond van deze bepaling zal een belastingplichtige die alle voorbelasting in aftrek heeft gebracht omdat hij de aangeschafte goederen beoogt te gebruiken voor belaste prestaties, de oorspronkelijk in aftrek gebrachte btw in beginsel op grond van art. 184 weer verschuldigd worden wanneer gebruik voor belaste prestaties later uitgesloten blijkt in verband met vernietiging, verlies of diefstal van de goederen. Art. 185, lid 2, btw-richtlijn bepaalt echter:

Dus op grond van de eerste zin van art. 185, lid 2, hoeft de aftrek niet herzien te worden als de aangeschafte goederen niet voor belaste prestaties gebruikt kunnen worden omdat ze vernietigd worden, verloren gaan of gestolen worden (mits naar behoren bewezen). Op dit uitgangspunt wordt in de tweede zin weer gedeeltelijk teruggekomen: in geval van diefstal kunnen de lidstaten wel herziening eisen. De achtergrond hiervan is onduidelijk. In de toelichting op het voorstel voor een Zesde richtlijn is hierover niets te vinden.

Duidelijk is in ieder geval dat de richtlijngever het te ver vond gaan dat een belastingplichtige de in aftrek gebrachte voorbelasting moest terugbetalen wanneer de aangeschafte goederen door deze bijzondere omstandigheden buiten zijn wil niet voor belaste prestaties gebruikt konden worden. In deze bijzondere omstandigheden staat overigens vast dat de goederen blijvend aan het reguliere handelsverkeer zijn onttrokken. Bij vernietiging is het uitgesloten en bij verlies is het onwaarschijnlijk dat de goederen in de consumptieve sfeer terecht komen. Bij diefstal is dat echter zeker niet uitgesloten. Dat zal waarschijnlijk de reden zijn dat de richtlijngever het de lidstaten toestaat bij diefstal wel herziening te eisen. Vernietiging kan buiten de wil van de belastingplichtige plaatsvinden (denk aan een brand) maar de belastingplichtige kan ook zelf het initiatief nemen tot vernietiging (denk aan een ondernemer die onverkoopbare of onbruikbare voorraad vernietigt1). Omdat de in art. 185, lid 2, btw-richtlijn genoemde omstandigheden ‘verlies’ en ‘diefstal’ omstandigheden zijn die buiten de wil van de belastingplichtige plaatsvinden ga ik ervan uit dat de richtlijn-gever met de eveneens in art. 185, lid 2, btw-richtlijn genoemde omstandigheid ‘vernietiging’ niet het oog heeft gehad op vernietiging op het initiatief van de belastingplichtige zelf.