Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/V.F.2:V.F.2. Nach den billigen Ermessen eines Dritten en het gesloten stelsel

Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/V.F.2

V.F.2. Nach den billigen Ermessen eines Dritten en het gesloten stelsel

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Gezien de importantie van de regeling § 2048 BGB voluit:

1.

Der Erblasser kann durch letztwillige Verfugung Anordnungen furdie Auseinandersetzung treffen.

2.

Er kann insbesondere anordnen, dass die Auseinandersetzung nach dem billigen Ermessen eines Dritten erfolgen soll.

3.

Die von dem Dritten auf Grund der Anordnung getroffene Bestimmung ist fur die Erben nicht verbindlich, wenn sie offenbar unbillig ist; die Be-stimmung erfolgt in diesem Falle durch Urteil.

Erflater kan blijkbaar niet alleen zelf invulling geven aan de verdeling, maar ook de verdeling aan een derde overlaten. De vraag die meteen opkomt is of een dergelijke Teilungsanordnung ook naar ons huidige erfrecht mogelijk is. Het antwoordhierop vinden we in art. 4:42 BW, waar het 'gesloten stelsel' van uiterste wilsbeschikkingen is neergelegd. Alleen wat in de wet de sticker 'uiterste wilsbeschikking' krijgt, behoort tot de mogelijkheden. Het overlaten van de verdeling aan een derde behoort niet tot de mogelijkheden, zou de gedachte kunnen zijn. Een echter, op het eerste gezicht, niet in het stelsel passende uiterste wilsbeschikking dient zo veel mogelijk geconverteerd te worden in een binnen het stelsel passende beschikking. De aanzuigende werking van het erfrechtelijk gesloten stelsel brengt dat met zich. Dit biedt perspectieven. Als ik 'een derde' vervang door testamentair (afwikkelings)bewind-voerder, wordt volledig voldaan aan de eisen van het gesloten systeem. En hiervoor hebben we gezien dat we op grond van art. 4:171 BW een afwikkelingsbewind op maat kunnen snijden.Voorts is aan de orde gekomen dat op grond van het door de wetgever gehuldigde materiele gezichtspunt de naam van het beestje sowieso niet relevant is. Bovendien mag niet onvermeld blijven dat in het Duitse recht de Testamentsvollstrecker1 vaak als derde geroepen wordt, het spiegelbeeld derhalve. Sterker nog. Er wordt wel eens geleerd dat 'mit der Berufung eines Dritten auch seine Ernennung zumTestaments-vollstrecker gemeint kann sein'.2 Al met al komt het erop neer dat de gedachte van de Duitse Teilungsanordnung, § 2048 BGB, in art. 4:171 BW gevlochten zou kunnen worden, zelfs met enige goede wil nog achteraf door middel van conversie.3 Waarschijnlijk is de goede wil nog niet eens nodig, omdat wij van doen hebben met een conversieplicht. Overigens werkt deTei-lungsanordnung evenals de verdeling door erflater belichaamd in het afwik-kelingsbewind'nur schuldrechtlich'4oftewel slechts verbintenisrechtelijk. Er dienen nog leveringsvoorschriften in acht genomen te worden. Dit in tegenstelling tot de ouderlijke boedelverdeling, die ook goederenrechtelijk effect had. Echter daar waar een verbintenisrechtelijk klimaat heerst voor legitimarissen is zoals reeds opgemerkt minder behoefte aan testamentaire regelingen met een goederenrechtelijk effect. Dit wat betreft de 'zuivere' Teilungsa-nordnung. Een andere variant is de Teilungsanordnung die ter versterking van de nakoming - naast de versterking met Testamentsvollstreckung - ook wordt opgetuigd met een zogehetenAuflage.'5

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.