De uitvoering van Europese subsidieregelingen in Nederland (R&P nr. SB6) 2012/5.3.2:5.3.2 Selectie door het nationaal uitvoeringsorgaan

De uitvoering van Europese subsidieregelingen in Nederland (R&P nr. SB6) 2012/5.3.2

5.3.2 Selectie door het nationaal uitvoeringsorgaan

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Voor de overige Europese subsidies geldt dat alleen het subsidieverstrekkende nationaal uitvoeringsorgaan met de selectie van de subsidieaanvragen is belast. Het nationale uitvoeringsorgaan dient aan de mogelijkheid om een subsidieaanvraag in te dienen voldoende bekendheid te geven. Soms is voorgeschreven dat per jaar oproepen tot het indienen van voorstellen worden gepubliceerd;1 soms wordt volstaan met het opleggen van de verplichting aan de lidstaat om publiciteit te geven aan de mogelijkheid tot het aanvragen van Europese subsidies.2

Wat betreft de formele vereisten waaraan de subsidieaanvraag moet voldoen, bestond in het verleden altijd veel vrijheid voor de lidstaten. In de Europese landbouwsubsidieverordeningen uit het ELGF zijn de formele (minimum)eisen aan de subsidieaanvraag inmiddels zeer gedetailleerd omschreven.3 Hetzelfde geldt voor de Europese subsidieprogramma's Een Leven Lang Leren en Jeugd in Actie.4 Om een aanvraag te kunnen indienen voor een Europese landbouwsubsidie is soms vereist dat men door het nationaal uitvoeringsorgaan is erkend5 of dat men over bepaalde rechten beschikt.6 Verder is soms bepaald dat een door de Europese Commissie of het nationale uitvoeringsorgaan voorgeschreven aanvraagformulier wordt gebruikt,7 de aanvraag binnen een voorgeschreven termijn moet worden ingediend,8 welke gegevens die de subsidieaanvraag ten minste moet bevatten,9 op welke wijze de aanvraag moet worden ingediend,10 welke documenten bij de aanvraag moeten worden overgelegd11 en wie een subsidieaanvraag moet kunnen indienen.12 Per Europese subsidieregeling verschilt in hoeverre nog ruimte bestaat voor aanvullingen op nationaal niveau.13

Uit de Europese regelgeving die ziet op de overige Europese subsidies volgt dat het nationaal uitvoeringsorgaan de procedures instelt voor de selectie van projecten die voor Europese subsidies in aanmerking komen en de selectiecriteria vaststelt.14 De Europese subsidieregelgeving staat er niet aan in de weg dat ook formele vereisten aan de subsidieaanvraag worden gesteld en dat een uiterste datum van indiening wordt vastgesteld.15 De vrijheid die nationale uitvoeringsorganen toekomt, is echter niet onbegrensd. Dat een Europese verordening niet uitdrukkelijk bepaalt in welke vorm een verzoek om een Europese subsidie moet worden gedaan, betekent bijvoorbeeld niet dat nationale uitvoeringsorganen aan eindontvangers van Europese subsidies allerlei formele regels kunnen opleggen en op straffe van niet-naleving daarvan subsidieaanvragen kunnen afwijzen.16 Het aanvragen van Europese subsidies moet niet onmogelijk worden gemaakt door formalisme. Dit betekent bijvoorbeeld dat lidstaten bij gebruikmaking van de beoordelingsmarge welke documenten bij de aanvraag moeten worden overgelegd, de doelstellingen van de Europese regelgeving en de algemene Europese rechtsbeginselen, in het bijzonder het evenredigheidsbeginsel, in acht moeten nemen.17 Indien een formeel vereiste is vastgesteld met het oog op de bescherming van de financiële belangen van de EU, lijken deze beginselen daaraan echter niet snel in de weg te staan.18

Soms zijn in de Europese subsidieregelgeving niet alleen formele eisen, maar ook inhoudelijke eisen neergelegd waaraan moet zijn voldaan om voor subsidie in aanmerking te kunnen komen.19 Voor de landbouwsubsidies uit het ELGF en voor de Europese subsidies uit hoofde van Jeugd in Actie en Een Leven Lang Leren geldt dat deze eisen op Europees niveau zijn vastgesteld.20 In andere gevallen is slechts een aantal criteria vastgesteld,21 maar nog vaker wordt het vaststellen van inhoudelijke vereisten aan de lidstaten zelf overgelaten.22 Indien inhoudelijke selectiecriteria ontbreken is in de meeste Europese subsidieregelgeving vaak expliciet opgenomen dat de selectiecriteria moeten worden vastgesteld en bekendgemaakt.23 Uiteraard moeten de inhoudelijke vereisten die door het nationaal uitvoeringsorgaan worden vastgesteld, wel binnen de Europese kaders vallen.24

Bij inhoudelijke voorwaarden moet worden gedacht aan de eisen aan de subsidiabele activiteiten,25 overeenstemming met de voor het OP geldende criteria,26 overeenstemming met de geldende nationale en Europese voorschriften,27 de maximale duur van een project,28 een minimaal subsidiebedrag,29 het vereiste van cofinanciering,30 en ook dat voor één project maar één Europese subsidie mag worden verstrekt.31 Het gaat hier om absolute criteria.32 Ten slotte schrijft de Europese subsidieregelgeving in sommige gevallen voor dat de subsidieaanvragen moeten worden beoordeeld op inhoudelijke kwalitatieve aspecten, zoals dat de aanvrager over de vereiste financiële en operationele capaciteit moet beschikken om de voorgestelde activiteit te kunnen uitvoeren.33 Het oordeel over voormelde aspecten moet in ieder geval positief zijn, wil een aanvraag voor subsidie in aanmerking kunnen komen.34

Voor de Europese landbouwsubsidies uit het ELGF geldt dat de inhoudelijke vereisten die zijn neergelegd in Europese (Commissie)verordeningen direct door nationale uitvoeringsorganen kunnen worden toegepast. In sommige gevallen bestaat nog ruimte voor aanvullingen in het nationale recht.35 De inhoudelijke vereisten die in het kader van Jeugd in Actie en Een Leven Lang Leren in de programmagidsen van de Europese Commissie zijn vastgesteld, zijn eveneens direct toepasbaar bij de beoordeling van de subsidieaanvragen. De nationale agentschappen zijn aan de programmagidsen gebonden op grond van de voor hen bindende Gids voor de nationale agentschappen.36 Ten opzichte van de aanvrager is het niet problematisch dat de inhoudelijke vereisten zijn neergelegd in een programmagids. Ingevolge artikel 115, tweede lid, van het Financieel Reglement worden immers de toekenningscriteria in de oproepen tot het indienen van voorstellen gepubliceerd. Europeesrechtelijk staat niets eraan in de weg dat in deze oproepen wordt verwezen naar programmagidsen. Voor de overige Europese subsidieregelingen geldt doorgaans dat de inhoudelijke vereisten die uit de Europese subsidieregelgeving voortvloeien door nationale uitvoeringsorganen moeten worden doorvertaald in de nationale subsidieverhouding.37

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.