4.2.11 Effectiviteit en politieke dimensie

Bij het bestuderen van het Europees economisch bestuur dient ook de politieke dimensie in ogenschouw te worden genomen, met name omdat de discussies over de economische en budgettaire integratie verder gaan dan de EMU alleen en ook betrekking hebben op het hele EU-project.1 Hoewel de politieke dimensie geen onderdeel uitmaakt van het onderzoek is deze wel van belang voor de context van het Europees economisch bestuur. De politieke component speelt ook een grote rol in de wijze waarop de EMU zich heeft ontwikkeld, hoe en in welke vorm de maatregelen in reactie op de crisis tot stand zijn gekomen en hoe de EMU zich in de toekomst zal ontwikkelen. In hoeverre zijn de lidstaten bereid om hun economisch beleid over te hevelen naar Europees niveau om een optimale monetaire unie te realiseren?

In de praktijk heeft de effectiviteit van de regels en de handhaving ervan bovendien een grote politieke component. De handhaving van de regels is (nog steeds) afhankelijk van het oordeel van de Raad. De rol van het Hof van Justitie is maar beperkt.2 Bovendien heeft ook de Commissie verschillende malen kritiek gekregen op de wijze waarop zij de regels handhaaft.3 De Commissie zou met name bij grotere landen, zoals Frankrijk, coulanter zijn met de handhaving van de regels dan bij kleinere lidstaten zoals Portugal.4 Maar bovenal dient in ogenschouw te worden genomen dat de EMU in overgrote mate een politiek project is dat voor het handhaven van de regels afhankelijk is van de politieke bereidheid van de lidstaten. Solidariteitskwesties spelen hierbij ook een rol.5

De complexiteit van de maatregelen doet bovendien de vraag rijzen naar de effectiviteit van de maatregelen. De nieuwe regels en procedures hebben ervoor gezorgd dat de euro tot nu toe nog steeds een relatief sterke munt is. Daarentegen kan de complexiteit van de regels en procedures de effectiviteit van de regels en dus de mate waarin deze worden nageleefd en gehandhaafd belemmeren.6