7.9.3.4 Individueel en concreet blijkende verantwoordelijkheid

In VHS oordeelde de Hoge Raad dat een veroordeling op grond van art. 2:354 BW moet zijn gebaseerd op de individuele draagplicht van de (rechts)persoon die in de sfeer van de rechtspersoon is opgetreden en die voor het slecht functioneren van de rechtspersoon verantwoordelijk wordt gehouden.1 Kostenverhaal vereist dus persoonlijke verwijtbaarheid voor het onjuist beleid of de onbevredigende gang van zaken, in de zin van individuele schuld.2 Voor verhaal van de kosten van het onderzoek dient individueel en concreet te blijken van verantwoordelijkheid voor een onjuist beleid of onbevredigende gang van zaken. Die verantwoordelijkheid kan niet worden aangenomen op grond van een algemeen vermoeden dat door de betrokken bestuurder, commissaris of ander in dienst van de rechtspersoon moet worden weerlegd.3 Van belang is dat de Ondernemingskamer haar oordeel dienaangaande deugdelijk motiveert. De toewijzing van het verzoek tot verhaal van de kosten van het onderzoek betreft de vaststelling van burgerlijke rechten en verplichtingen als bedoeld in art. 6 EVRM; een voldoende kenbare deugdelijke motivering is dan vereist.4

Assink heeft in dit kader opgemerkt dat de vaststelling van individuele en concrete verantwoordelijkheid voor een onjuist beleid lang niet altijd mogelijk is, als zich binnen betrekkelijk korte tijd diverse wijzigingen voordoen in de persoonlijke samenstelling van bijvoorbeeld het bestuur.5 Het lijkt erop dat de Ondernemingskamer daar echter geen moeite mee heeft, door het wanbeleid in voorkomende gevallen op te knippen in verschillende onderdelen en voor ieder onderdeel te bezien wie hiervoor verantwoordelijk is.6 De Ondernemingskamer kan de kosten van het onderzoek daarbij ook verdelen over betrokkenen (par. 7.10).