7.4.2 Materiële schade

Ik verwacht meer moeilijkheden bij het aantonen van een causaal verband tussen materiële schade en de onrechtmatige verwerking van persoonsgegevens.1 Soms mondt de onrechtmatige verwerking van persoonsgegevens bijvoorbeeld uit in misbruik door middel van identiteitsfraude, met aanzienlijke materiële schade als gevolg voor de betrokkene. Gegevens kunnen van ‘hand tot hand’ gaan in het criminele circuit en kennen soms geen houdbaarheidsdatum. Dit kan ervoor zorgen dat materiële schade zich pas na langere tijd manifesteert.2 Daarnaast kunnen gegevens door verschillende partijen worden misbruikt3 of leiden de persoonsgegevens van de onrechtmatige verwerking in combinatie met andere gegevens tot schade voor de betrokkene.4 Dit kan ervoor zorgen dat een causaal verband tussen de onrechtmatige verwerking en de uiteindelijke materiële schade onzeker is.

In collectieve procedures zal het aantonen van een causaal verband tussen de inbreuk en de materiële schade tot minder problemen leiden. Een bundeling van krachten zal zorgen voor meer expertise, waardoor het causaal verband beter kan worden onderbouwd.5 Ook wordt een csqn-verband bij materiële schade aannemelijker als blijkt dat alle betrokkenen schade leden en al hun gegevens zijn verwerkt door dezelfde verwerkingsverantwoordelijke.6

Voor zover de bewijslast ten aanzien van het csqn-verband de betrokkene parten gaat spelen, kunnen de leerstukken van de alternatieve causaliteit en proportionele aansprakelijkheid mogelijk uitkomst bieden.7 Voorts blijkt uit het arrest Kone van het Hof van Justitie dat de voorwaarde van het causaal verband bij een schending van het mededingingsrecht niet te restrictief moet worden uitgelegd, ten behoeve van de volle werking van de mededingingsrecht.8 Het is de vraag of een vergelijkbare interpretatie ook geldt voor inbreuken op de AVG waarbij het causaal verband moeilijk of niet aantoonbaar is.