11.6.0 Introductie

Wanneer de vennootschap de enquêtebevoegdheid in haar statuten of bij overeenkomst aan een derde toekent, kan die bevoegdheid mijns inziens aan voorwaarden worden onderwerpen. Reeds in het Ontwerp 1910 benadrukt minister Nelissen dat hij de praktijk “geen onnodige banden wil opleggen” bij het toekennen van de enquêtebevoegdheid en daarom in de wet een benaming heeft opgenomen die alle belanghebbenden omvat.1Ik maak hieruit op dat de wetgever het verlenen van de enquêtebevoegdheid ziet als een bevoegdheid van de vennootschap die laatstgenoemde naar eigen wens kan inzetten. Bij het verlenen van die bevoegdheid geldt mijns inziens het adagium ‘wie het meerdere mag, mag ook het mindere’. Vertaald naar deze concrete situatie luidt dat adagium ‘wie bevoegd is de enquêtebevoegdheid te verlenen, mag de uitoefening van die bevoegdheid ook onderwerpen aan voorwaarden’. Zo is in de Smit Transformatoren-beschikking voor een periode van zes maanden (na de datum van het aangaan van de enquêteovereenkomst) een eenmalige enquêtebevoegdheid verleend aan de ondernemingsraad en de voorzitter van de ondernemingsraad. Het is ook mogelijkheid om de uitoefening van de enquêtebevoegdheid te koppelen aan bepaalde situaties. De ondernemingsraad van ABN Amro, die de enquêtebevoegdheid toegekend kreeg bij de beursgang van ABN Amro in 2015, mag die bevoegdheid slecht gebruiken in the event of a “hostile situation”.2 Uit het prospectus blijkt dat daarvan sprake is in de volgende situaties:

De enquêtebevoegdheid van de ondernemingsraad van ABN Amro is gelet op de situaties genoemd in de derde categorie ruim. Iedere aangelegenheid die de onafhankelijkheid, de continuïteit, en de identiteit van de vennootschap in het geding brengt, kan voorgelegd worden aan de OK.

Een ander voorbeeld van een bank die zich bedient van art. 2:346 lid 1 sub e BW is de ING Bank. Het gaat echter om de omgedraaide situatie. ING bedingt de enquêtebevoegdheid van haar kredietnemer bij het verstrekken van een zakelijk krediet (§ 11.5.8). Uit het enquêtebeding blijkt dat de enquêtebevoegdheid van ING aan geen enkele voorwaarde is onderworpen. Niet ondenkbaar is echter dat een kredietnemer de enquêtebevoegdheid van ING wil beperken tot situaties waarin sprake is van een daling van de solvabiliteit of verzuim onder de kredietrelatie. Een dergelijk voorwaardelijk enquêterecht is mijns inziens mogelijk, maar de bank moet daar wel genoegen mee nemen.