2.1.3 Putnams burgerschapsbegrip: bonding, bridging en linking social capital

De Amerikaanse politicoloog Putnam (Ohio, 1940) heeft de notie van menselijk kapitaal als het totaal van kennis en vakmanschap van mensen/werknemers binnen een organisatie in verband gebracht met goed burgerschap in een multiculturele samenleving. Zijn Making democracy work uit 1994 beschrijft het samenleven in een pluriforme samenleving in termen van bonding (groepsbinding) en bridging (overbrugging van groepen) die human capital (sociaal kapitaal) veronderstelt.1 Het binding en bridging van sociaal kapitaal kan de samenleving als sociaal weefsel (la chair du social) versterken.2 Het ligt voor de hand om burgerschapsvorming, in de zin van Putnams bonding, bridging en linking social capital (sociale smeerolie)3, aan de bevordering van de sociale cohesie te relateren.4 Putnam ziet als de beste kans voor de realisatie hiervan het creëren van een democratisch schoolklimaat en (lots)verbondenheid in groepen met gedeelde basiswaarden: in zijn woorden is dat een sfeer van democratische gemeenschapszin, van allen samen één: ‘better together!’5.

De opvattingen van Putnam6 zijn in 2000 verder vertolkt in Bowling Alone7 en in 2004 in Better together.8 Ze beschouwen bonding en bridging van burgers en linking social capital als het cement van de samenleving. Dit gedachtengoed heeft mij geïnspireerd tot het zoeken van bronnen voor het vormgeven van het ideaal van verbindend democratisch burgerschap.9 Met bonding geeft Putnam groepsbinding aan, terwijl de bridging overbruggende groepsnetwerken omvat. Human social capital is de menselijke smeerolie die het raderwerk van de moderne, complexe samenleving laat functioneren.10