3.3.5 Beperkte rechten

De pandgebruiker van een beperkt genotsrecht kreeg de bevoegdheid het beperkte recht zelf uit te oefenen.1 Pandrechten konden niet alleen rusten op eigendom, maar ook op beperkte rechten. Als een beperkt recht vatbaar was voor overdracht, was het ook vatbaar voor verpanding.2 Onder meer de rechten van opstal3, erfpacht,4 vruchtgebruik, landelijke erfdienstbaarheid kwamen in aanmerking voor verpanding.5 Bij de verpanding van een recht van vruchtgebruik of erfdienstbaarheid kwam volgens Bartolus en Negusantius het pandrecht niet te rusten op het vruchtgebruik zelf, maar slechts op het recht op de uitoefening van het recht van vruchtgebruik.6 De verpanding van een beperkt recht leidde ertoe dat het nut, commodum, van het beperkte recht overging op de pandgebruiker.7 De geldelijke waarde die dit nut in de vorm van vruchten vertegenwoordigde, kwam toe aan de pandgebruiker.8 Afhankelijk van de functie van het recht van pandgebruik kwam deze waarde in mindering op de gesecureerde vordering of in de plaats van een rentepercentage.