Einde inhoudsopgave
Voorlichting door de Belastingdienst in rechtsstatelijke context (FM nr. 177) 2022/6.3.1.2
6.3.1.2 Belastingdienst als zender?
Mr. dr. T.A. Cramwinckel, datum 29-07-2022
- Datum
29-07-2022
- Auteur
Mr. dr. T.A. Cramwinckel
- JCDI
JCDI:ADS661225:1
- Vakgebied(en)
Fiscaal bestuursrecht / Algemene rechtsbeginselen en abbb
Belastingrecht algemeen / Algemeen
Belastingrecht algemeen / Organisatie Belastingdienst
Voetnoten
Voetnoten
Ensink 1992, p. 7 en p. 197; vgl. Bax 1995, p. 185, die bij deelnemers aan de interactie een onderscheid maakt tussen de primaire rollen zender (spreker of schrijver) en ontvanger (hoorder of lezer).
De Belastingdienst verwijst in voorlichting doorgaans niet door naar wetteksten (dus een andere (bron)tekst)); de bedoeling is juist dat burgers met voorlichting geen andere info nodig hebben, zie paragraaf 3.3.4.
Ensink 1992, p. 7 definieert de boodschap als ‘de taaluiting, de tekst, het gedrag, met de eigen vorm en structuur, vormgegeven in enig medium’. Over de communicatieve betekenis zie paragraaf 5.5.2.
Wie kwalificeert in communicatief opzicht als zender? Volgens Ensink is de zender de voor de ontvanger identificeerbare bron van de boodschap.1 Zo bezien, zal de burger de Belastingdienst identificeren als de ‘bron’ van de boodschap.2 De boodschap, de taaluiting3, is immers afkomstig van de Belastingdienst. Deze benadering kan goed verklaren waarom burgers zich bij voorlichting niet (altijd) zullen realiseren dat de informatie waarop de uiting is gebaseerd, afkomstig is van de wetgever. In voorlichting verwijst de Belastingdienst in principe ook niet naar de wet, zo blijkt uit het communicatiebeleid (paragraaf 3.3.4).
Vanuit het juridisch perspectief roept de benadering van de Belastingdienst als ‘bron’ vragen op. De Belastingdienst bepaalt als uitvoerder immers niet zelf de inhoud van de boodschap. Althans niet in strikte zin, aangezien het de wetgever is die de belastingwetgeving bepaalt. Echter, het bestaan van de wetgever kan toch ook communicatief bezien niet worden genegeerd?