3.3.7 Gemaakte kosten

Als de pandgebruiker kosten ten behoeve van het onderpand had gemaakt, kon hij ze verhalen op de pandgever. Hiertoe had hij, evenals in het Romeinse recht, de actio pigneraticia contraria. Ten eerste kon de pandgebruiker gemaakte kosten terugvorderen als deze kosten noodzakelijk waren voor het behoud van het onderpand. Hieronder vielen onder meer kosten ten behoeve van de reparatie van een gebouw en kosten voor de verzorging van een zieke slaaf.1 Daarnaast kon de pandgebruiker andere kosten vorderen die hij in redelijkheid had gemaakt, zoals kosten tot onderhoud en kosten die nodig waren voor de exploitatie van het onderpand.2 De pandgebruiker diende zich voor deze kosten primair te verhalen op de vruchtopbrengst van het onderpand.3

Deze regels vonden navolging in lokale rechtspraktijken. Pandgevers stelden zich in de pandovereenkomst aansprakelijk voor kosten die de pandgebruiker ten behoeve van het onderpand had gemaakt.4 Daarnaast was het gebruikelijk om af te spreken dat de pandgebruiker de kosten die hij had gemaakt diende te verhalen op de vruchtopbrengst van het onderpand voordat hij de pandgever tot betaling aansprak.5

Als de pandgebruiker geen eerste pandrecht had, had hij bij de verdeling van de executie-opbrengst van het onderpand toch voorrang op de hoger gerangschikte crediteuren voor zijn vordering tot vergoeding van noodzakelijke kosten die hij ten behoeve van het onderpand had gemaakt.6