2.3.3 Het Handvest EU

Het Handvest EU is een bron van primair recht en heeft dezelfde status als een verdrag.1 Het is een juridisch bindend instrument. In het Handvest EU zijn de fundamentele rechten vastgelegd die door de EU en de lidstaten dienen te worden geëerbiedigd bij de implementatie van Uniewetgeving. In btw-zaken kent het Handvest EU (nog) weinig relevantie.2 Het Handvest EU passeerde bijvoorbeeld de revue in de conclusie van A-G Kokott bij de voor dit onderzoek relevante zaak Enzo di Maura.3 Daarin betoogt de A-G dat de op een particulier4 rustende verplichting om voor rekening van de staat (als onbezoldigd rijkskassier) belasting in te vorderen inbreuk maakt op de in het Handvest EU neergelegde grondrechten. De voorfinanciering van de btw5 raakt volgens de A-G de vrijheid van beroep, de vrijheid van ondernemerschap en het fundamentele eigendomsrecht (art. 15-17 Handvest EU).6 Het feit dat sommige ondernemers overeenkomstig art. 66 onderdeel b Btw-richtlijn pas bij ontvangst van de tegenprestatie btw dienen te betalen (heffing op grond van het zogenoemde kasstelsel) staat volgens de A-G tevens op gespannen voet met art. 20 Handvest EU, dat bepaalt dat eenieder voor de wet gelijk is. Dit betekent echter niet dat lidstaten door btw te heffen in strijd met het Handvest EU handelen. Lidstaten mogen overeenkomstig art. 52 Handvest EU de in het handvest opgenomen rechten en vrijheden namelijk beperken, mits zij de wezenlijke inhoud van die rechten en vrijheden (blijven) eerbiedigen. Datzelfde artikel bepaalt vervolgens dat bij het doorvoeren van beperkingen steeds rekening moet worden gehouden met het evenredigheidsbeginsel (dat deel uitmaakt van de algemene rechtsbeginselen; zie paragraaf 2.3.2.1.2). Volgens de A-G dient dan ook steeds in eerste instantie onderzocht te worden hoelang een inbreuk in de vorm van een voorfinanciering te rechtvaardigen valt. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de voorwaarden, in het bijzonder de tijdsduur, waaronder een lidstaat een leverancier de mogelijkheid biedt de door hem voldane btw bij niet-betaling overeenkomstig de in dit onderzoek centraal staande btw-correctiebepalingen van de belastingdienst terug te vorderen.