12.4.2 Toerekening bij samenwerking als (personen)vennootschap

Denkbaar is dat de samenwerking meer dan een zuiver obligatoire verhouding behelst. Dit kan zich voordoen indien het onderling overleg als (personen)vennootschap zou kwalificeren.1 De vijf elementen van art. 7A:1655 BW2 zijn immers: (1) overeenkomst tot (2) samenwerking, (3) voor gemeenschappelijke rekening, (4) gerichtheid op het behalen van vermogensrechtelijk voordeel, ten behoeve van alle vennoten, (5) inbreng door ieder der vennoten. Dit geval kwam eerder al kort ter sprake (§ 9.2).

Als er tevens sprake is van een vennootschap, dan moet deze als aandeelhouder worden aangemerkt3, ongeacht de vraag wie van de vennoten het stemrecht “kan uitoefenen” in de zin van de definitie van overwegende zeggenschap (vgl. hierover eerder § 12.3.2.2).

Indien de belangen van de vennoten meer dan 30% van de stemrechten van de doelvennootschap belopen en indien deze belangen zijn ingebracht in het gemeenschapsvermogen4 , dan ontstaat er een biedplicht voor de vennootschap. Of er is ingebracht en wat er is ingebracht is onderwerp van uitleg, waarbij acht moet worden geslagen op alle omstandigheden. Niet van belang is of partijen de juridische of de economische eigendom van de aandelen in de doelvennootschap hebben ingebracht; in beide gevallen heeft inbreng tot gevolg dat de vennootschap als aandeelhouder het stemrecht kan uitoefenen in de zin van de definitie van overwegende zeggenschap van art. 1:1 Wft.

In het hiervoor bedoelde geval het onderling overleg tevens als personenvennootschap gekwalificeerd kan worden, is het vermoeden van onderling overleg van art. 1:1 Wft van toepassing. Volgens art. 2:24a lid 2 BW worden immers met dochtermaatschappijen gelijkgesteld vennootschappen waarin de rechtspersoon als vennoot volledig aansprakelijk is jegens schuldeisers. Zoals eerder al aan de orde kwam, geldt in het kader van het vermoeden van onderling overleg de fictie dat een natuurlijke persoon een dochtermaatschappij kan hebben (§ 11.3.4.3 sub I).

Gelet op het voorgaande moet worden aangenomen dat de aldus “geconstrueerde” personenvennootschap stemrechten houdt die onherroepelijk, omdat het vermoeden onweerlegbaar is (§ 11.5.2), leiden tot toerekening aan de vennoten en daarmee, indien er sprake is van ten minste 30% van de stemrechten, tot een biedplicht voor ieder van hen (zie nader § 13.4.2.3).