3.4.6 Wetssystematische koekoekseibepalingen

Als de wetgever eenmaal heeft gekozen voor een samenhangcriterium, dan bepaalt dat criterium niet alleen het wetssysteem, maar dienen in beginsel ook alle regels die aan dat criterium voldoen in dat wetssysteem te worden opgenomen. Als dat niet het geval is, is sprake van een wetssystematisch tekort. Daarvan dient te worden onderscheiden het geval dat in een wetssysteem geen wetssystematische tekorten bestaan, omdat daarin alle regels zijn opgenomen die aan het gekozen samenhangcriterium voldoen, doch waarin zich regels bevinden die daarin op basis van dat samenhangcriterium niet thuis horen. Dergelijke regels noem ik wetssystematische koekoekseibepalingen. Voor een voorbeeld verwijs ik naar paragraaf 4.3.3.3.

De aanwezigheid van wetssystematische koekoekseibepalingen is in de eerste plaats onwenselijk, omdat zij een wetssysteem vervuilen met bepalingen die daarin niet thuis horen en daar derhalve ook niet snel zullen worden gezocht, hetgeen de kenbaarheid van de desbetreffende bepalingen niet ten goed komt. In de tweede plaats zijn wetssystematische koekoekseibepalingen onwenselijk, omdat zij eigenlijk thuis horen in een ander wetssysteem, wat voor dat wetssysteem tot een onwenselijk wetssystematisch tekort leidt.

Uit deze ervaringen blijkt dat de praktijk soms wellicht weerbarstiger is dan de leer, maar mijns inziens mag van de wetgever ten minste worden verwacht dat hij bij het bundelen van wetgeving zich de moeite getroost om wetssystematische koekoekseibepalingen te voorkomen.