4.2.2 De opzegtermijn van de opdrachtgever

Een opzegtermijn betekent dat over deze termijn het volle loon verschuldigd is. Tijdens deze periode lopen de wederzijdse rechten en plichten van partijen in beginsel door. Zo’n termijn beschermt de opdrachtnemer in wezen door hem gedurende een zekere periode de mogelijkheid te geven een andere opdrachtgever te zoeken of zich op een andere wijze aan te passen aan de nieuwe situatie die na de beëindiging van de overeenkomst zal intreden. Zonder zo’n termijn zou het loon van de opdrachtnemer immers vrij onverwachts direct kunnen wegvallen en zouden vrij abrupt eventuele investeringen in deze opdracht niet meer kunnen worden terugverdiend. Via een opzegtermijn kan hij eventuele aanpassings- en afwikkelingsschade beperken, zoals het afbouwen van de relatie met de opdrachtgever en de daarmee samenhangende activiteiten, het zoeken naar alternatieven en het verkopen van eventueel overtollig materiaal.1 Voor een dergelijke aanpassing is doorgaans een zekere hoeveelheid tijd nodig.

De opdrachtgever is op basis van afdeling 7.7.1 BW niet verplicht een opzegtermijn in acht te nemen. Deze afdeling zwijgt namelijk over zo’n termijn. In artikel 7:408 lid 1 BW wordt alleen gesproken over ‘te allen tijde’ opzeggen, wat duidelijk geen opzegtermijn impliceert.2 Ook in artikel 7:411 lid 2 BW ligt geen opzegtermijn besloten. Het gaat daar om de verschuldigdheid van het loon bij het einde van de overeenkomst voor niet-verrichte werkzaamheden (zie paragraaf 4.2.3.1), terwijl tijdens de opzegtermijn de overeenkomst – en daarmee ook de wederzijdse rechten en plichten – in principe juist doorloopt.3

De opdrachtnemer heeft op basis van afdeling 7.7.1 BW dus geen bescherming in de vorm van een opzegtermijn als de opdrachtgever de overeenkomst opzegt. Dit betekent dat het aanpassen aan de nieuwe situatie en de eventueel daarmee samenhangende aanpassings- of afwikkelingsschade, in beginsel voor rekening van de opdrachtnemer komen. De parlementaire geschiedenis sluit een opzegtermijn echter niet uit, aangezien daarin de opmerking is te vinden dat niet in het algemeen is te zeggen of een opzegtermijn geldt, maar dat dat afhangt van onder andere het karakter van de opdracht en de vraag in welk stadium de opdracht zich bevindt.4 Hieruit kan worden opgemaakt dat afdeling 7.7.1 BW ruimte laat voor aanvulling van een opzegtermijn op grond van de (aanvullende werking van de) redelijkheid en billijkheid (zie paragraaf 4.3.2.1).5 Ook kan een opzegtermijn contractueel worden overeengekomen.6