Voor risico van de ondernemer (O&R nr. 142) 2023/1.4.1:1.4.1 Het buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht

Voor risico van de ondernemer (O&R nr. 142) 2023/1.4.1

1.4.1 Het buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Dit proefschrift beperkt zich tot het buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht. Het contractenrecht wordt grotendeels1 buiten beschouwing gelaten. De reden hiervoor is dat de betekenis van de hoedanigheid van de ondernemer voor het contractenrecht reeds is onderzocht.2 Zo wordt algemeen aangenomen dat de onderlinge hoedanigheid van betrokken partijen van belang is voor de uitleg van een contractsbepaling3 en wordt in het kader van een beroep op dwaling doorgaans meer waarde gehecht aan de eigen onderzoeksplicht van de ondernemer.4 Verder speelt de professionaliteit van partijen een rol bij de invulling van de redelijkheid en billijkheid.5

Zoals ik hieronder nader toelicht, vormt de (buitencontractuele) aansprakelijkheid van financiële ondernemers een onderdeel in dit proefschrift. Dit rechtsgebied bevindt zich op de scheidslijn van het contractenrecht en het aansprakelijkheidsrecht. De civielrechtelijke zorgplicht van de financiële ondernemer speelt immers zowel een rol in contractuele als in buitencontractuele relaties. De zorgplichten in het contractenrecht en het buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht zijn dogmatisch gezien verschillende verplichtingen. In de praktijk wordt dit onderscheid niet zo scherp gemaakt. Vaak laat de rechter zich niet uit over de specifieke grondslag, maar past hij alleen de ‘bijzondere (civielrechtelijke) zorgplicht’ toe.6 Daarnaast komt het vaak voor dat, ondanks het bestaan van een contractuele relatie, als juridische grondslag voor de onrechtmatige daad wordt gekozen. Hoewel deze vervaging vanuit dogmatisch oogpunt niet zuiver is,7 maakt het vanuit praktisch oogpunt niet zo’n groot verschil.8 De ratio voor het bestaan van een zorgplicht is bovendien in beide gevallen gelijkluidend.9 Het leerstuk krijgt kleur door de rechtsbetrekking tussen partijen en alle omstandigheden van het geval. Deze omstandigheden verschillen niet heel erg in geval van wanprestatie of onrechtmatige daad.10 Vergelijkbare omstandigheden spelen zowel een rol in het kader van het contractenrecht als in het kader van het aansprakelijkheidsrecht. Met andere woorden, de aanwezigheid van een contract is niet per se reden voor differentiatie.11 Dit proefschrift focust aldus op de buitencontractuele aansprakelijkheid.

Het ondernemingsrecht vormt geen onderdeel van het onderzoek. De voornaamste reden is dat onderhavig onderzoek de relatie tussen de rechtspersoon en de benadeelde derde onderzoekt. Hoewel er wetsbepalingen te vinden zijn in Boek 2 die deze relatie regelen,12 ziet het merendeel van de wetsbepalingen van het ondernemingsrecht op de interne structuur van de onderneming.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.