4.4.3.2 Het beginsel van technische en financiële uitvoerbaarheid

In par. 4.4.3.1 is het beginsel dat regelgeving niet het onmogelijke mag vragen, besproken. Dit beginsel bestaat in feite uit drie elementen, te weten maatschappelijk draagvlak, uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid. De aanwezigheid van maatschappelijk draagvlak is van belang om ervoor te zorgen dat de regeling ook daadwerkelijk gaat functioneren. Ik vind dit element beter thuishoren bij het evenredigheidsbeginsel. Het ontbreken van maatschappelijk draagvlak voor een overgangsregime kan er niet toe leiden dat dit overgangsregime niet kan worden toegepast1, doch vormt veel meer een omstandigheid die moet worden getoetst aan het evenredigheidsbeginsel in enge zin. Het ontbreken van maatschappelijk draagvlak vraagt ingevolge dit beginsel expliciet om uitleg van de wetgever.

Het beginsel dat overgangsrecht niet het onmogelijke mag vragen, spitst zich in overgangssituaties naar mijn mening toe op de vraag of een overgangsregime voor de belastingplichtige en de overheid uitvoerbaar en handhaafbaar is. Handhaafbaar duid ik hierna aan als in financiële zin uitvoerbaar. Wat betreft de werkingsregels is de technische uitvoerbaarheid met name van belang bij de werkingsregel terugwerkende kracht. Voor overgangsmaatregelen geldt op basis van dit beginsel dat zij niet dermate ingewikkeld moeten zijn dat ze slecht uitvoerbaar worden. Ook de administratieve lasten van een overgangsregime zijn in dit kader van belang. Een complex overgangsregime kan ook leiden tot hogere uitvoeringskosten voor de overheid. Uit het beginsel dat regelgeving niet het onmogelijke mag vragen, leid ik het volgende beginsel voor behoorlijk overgangsbeleid af:

Het beginsel dat overgangsrecht in technische en financiële zin uitvoerbaar is, is een materieel beginsel. Het stelt namelijk nadere voorwaarden aan de keuze voor een bepaald overgangsregime. Het beginsel werk ik nader uit in hfdst. 7.