9.5.6.3 Registervorming

In Nederland ontbrak tot nu toe een centraal en voor eenieder toegankelijk register van deskundigen, waar men op basis van objectieve criteria zijn keuze zou kunnen maken. De laatste jaren is echter steeds meer draagvlak ontstaan voor de vorming van een deskundigenregister. Een dergelijk register kan de rechter en procespartijen helpen de kwaliteit van de deskundige te beoordelen. Er zijn reeds enige voorlopers van een dergelijk landelijk deskundigenregister. Voor tolken en vertalers is een wetsvoorstel aanhangig waarbij een landelijk register wordt opgericht waarin alleen tolken worden opgenomen die aan bepaalde eisen voldoen.1 De zittende magistratuur heeft toegang tot een deskundigenindex, een databank van deskundigen die hebben opgegeven dat zij bereid zijn als deskundige op te treden in civiele zaken, strafzaken en zaken betreffende bestuursrecht. De deskundigen die in Leiden de cursus Gerechtelijk Deskundige hebben gevolgd, hebben op eigen initiatief een 'Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen' (LRGD) opgericht. Deze gedeeltelijk private initiatieven zijn toe te juichen, maar het wachten is op een daadwerkelijk door de rechterlijke macht gehanteerd landelijk register van deskundigen voor de rechtspleging in strafrecht, civiel recht en bestuursrecht.

De Minister van Justitie heeft in 2006 aan de Tweede Kamer bericht dat hij van plan is om een register op te zetten ter verhoging en borging van de kwaliteit van forensische deskundigen in strafzaken.2 Dit onafhankelijke en openbare register zou per 2008 operationeel dienen te zijn. Naar aanleiding van het bericht van de Minister van Justitie, de Wet deskundige in strafzaken3 en de initiatieven van de Stichting Deskundigen & Rechtspleging (sDR) en de Stichting Opleiding en Registratie van Medisch Deskundigen (oRiviED) is door de directeur-generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving van het Ministerie van Justitie een stuurgroep opgericht met als taak een landelijk deskundigenregister te ontwikkelen. Het landelijk deskundigenregister — dat de door de SDR geregistreerde naam Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen (NRGD) zal gaan voeren — richt zich eerst op de rechtspleging in het strafrecht. Na verloop van tijd zal het NRGD waarschijnlijk worden uitgebreid naar de rechtspleging in het civiel recht en het bestuursrecht. Het deskundigenregister zal zich richten op de meest voorkomende deskundigen-disciplines. De deskundigen zullen moeten voldoen aan objectieve eisen van bekwaamheid en betrouwbaarheid om tot het register te worden toegelaten. Om deze objectiviteit te garanderen zal het register op onafhankelijke wijze moeten worden beheerd. Zowel het opstellen van kwaliteitsnormen als het toetsen dient te worden gedaan door vakdeskundigen met aantoonbare kennis en ervaring. Inmiddels is bekend dat de Wet deskundige in strafzaken op 1 januari 2010 in werking zal treden.4 Als gevolg daarvan zal het NRGD ook van start gaan.5

Naast mededingingseconomen zullen bij de vaststelling van de omvang van de schade veroorzaakt door een schending van het mededingingsrecht ook experts op het gebied van schadeberekening nodig kunnen zijn. Het is de vraag of voor deze vormen van expertise plaats is in het deskundigenregister. Gelet op de huidige focus op de rechtspleging in het strafrecht zullen de rechter en de procespartijen bij de privaatrechtelijke handhaving van mededingingsrecht nog niet veel hebben aan het Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen (NRGD). Wellicht zal in het door privaat initiatief opgerichte Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen (LRGD) wel reeds plaats zijn voor mededingingseconomen en experts op het gebied van schadeberekening, nu dat register voornamelijk deskundigen registreert die optreden in civiele en bestuursrechtelijke procedures.