71.2.2 Digitale besluiten in het omgevingsrecht

In het omgevingsrecht is in 2015 een geautomatiseerd besluit geïntroduceerd in de Natuurbeschermingswet 1998 (thans de Wet natuurbescherming). Dit is het besluit genomen met toepassing van het beoordelingskader van het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Dat beoordelingskader is door middel van een digitaal systeem vormgegeven: Aerius. Aerius is een softwaresysteem met verschillende functies. Belangrijkste functie is dat op grond van Aerius Calculator bepaald wordt of er een vergunning nodig is voor activiteiten die stikstof veroorzaken en zo ja, of er ruimte is om die vergunningen te verlenen. Op grond van het PAS worden voor bepaalde activiteiten (veehouderijen), afhankelijk van de hoeveelheid stikstof die daardoor wordt veroorzaakt in relatie tot de daarvoor gereserveerde ruimte in het systeem, geautomatiseerde vergunningen verleend of meldingen gedaan.

Van geautomatiseerde besluiten in het omgevingsrecht kan ook sprake zijn bij de toepassing van verdelingssystemen die hun grondslag vinden in bestemmingsplannen. Daarbij kan gedacht worden aan de verdeling van geluidruimte op bedrijventerreinen (geluidverkaveling). In bestemmingsplannen voor bedrijventerreinen kan gekozen worden voor een regeling van een verdelingssysteem van de ruimte om geluid te produceren.1 In bestemmingsplannen met geluidverkaveling wordt verwezen naar specifieke (reken- en modellerings)software. Met deze software kan vervolgens beoordeeld worden of de op basis van de milieuregelgeving (bij vergunning of algemene regels) toegestane geluidbelasting past binnen de op grond van de planregels van het bestemmingsplan maximale geluidruimte. Met de software kan bijvoorbeeld ook worden berekend of er nog geluidruimte ‘over’ is.2

Van een andere orde zijn de besluiten in het omgevingsrecht waarbij voor een onderdeel van de besluitvorming digitale systemen worden toegepast om te berekenen wat de gevolgen van een voorgenomen besluit voor een bepaald aspect (bijvoorbeeld de geluidbelasting voor omwonenden of de stikstofdepositie voor Natura 2000-gebieden) zullen zijn. Dit zijn over het algemeen digitale systemen met rekenmodellen waarin grote hoeveelheden gegevens worden ingevoerd. Bij omgevingsbesluiten moet immers vaak een afweging worden ge- maakt waarbij een inschatting gemaakt moet worden van de negatieve gevolgen van een voorgenomen economische ontwikkeling voor milieu, natuurwaarden en/of het woon- en leefklimaat van omwonenden.