5.3.1 Geen rang tussen obligatoire rechten

De strikte scheiding tussen het zakenrecht en het verbintenissenrecht die de wetgever aan het privaatrecht ten grondslag legde, brengt mee dat voor de toepassing van goederenrechtelijke uitgangspunten – waaronder de prior-temporeregel – geen ruimte is in het verbintenissenrecht:

Ten aanzien van meerdere met elkaar colliderende verbintenisrechtelijke aanspraken bestaat geen rangorde.2 Het BGB hecht geen belang aan de anciënniteit van de vorderingen.3 Pas als een schuldeiser de Einzelzwangsvollstreckung inzet door tot beslaglegging over te gaan verkrijgt hij een versterkte positie ten opzichte van zijn concurrenten. Het uitgangspunt van de wetgever ten aanzien van een verbintenisrechtelijke aanspraak is dat de positie van de schuldeiser afhankelijk is van het te gelde maken van zijn aanspraak.4 Schuldeisers staan in geen enkele rechtsbetrekking tot elkaar en hoeven dan ook geen rekening met elkaar te houden. Pas als wordt overgegaan tot beslaglegging kan van een verhouding tot andere schuldeisers worden gesproken.

In het vergelijkbare geval van een dubbele verkoop komt evenmin aan de koper met een ouder leveringsrecht een sterker recht toe dan aan de koper die nadien dezelfde koop is aangegaan. Een koper van een registergoed kan evenwel door actie te ondernemen zijn recht veiligstellen en daarmee zijn concurrenten uitsluiten. De Vormerkung biedt hem de mogelijkheid om de verkrijging van het goed te waarborgen. De overdracht aan een ander nadat een Vormerkung is ingeschreven is immers jegens de eerst gerechtigde unwirksam.5 Meerdere Vormerkungen verhouden zich ingevolge § 879 BGB tot elkaar naar het moment van registratie.6