4.4.3 Benoemings- en promotiebeleid

Er is een zeker verband tussen de benoeming voor het leven van rechters en de wijze waarop rechters worden geselecteerd.1 Wie eenmaal benoemd is als rechter, is in beginsel immers onafzetbaar. De staatscommissie-Cals-Donner benadrukte dat de onafzetbaarheid van de rechter – waarvoor ter waarborging van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht goede gronden zijn aan te voeren – verlangt, dat bij het benoemingsbeleid de grootste zorgvuldigheid in acht wordt genomen.2 Naast opleidingseisen en rechterlijke geschiktheid, die een bepaalde mate van deskundigheid en onafhankelijke rechterlijke attitude moeten garanderen, valt ook te denken aan maatschappelijke evenwichtigheid in de samenstelling van de rechterlijke macht. Dit laatste is nodig voor het vertrouwen van de bevolking in de rechterlijke macht. Er moet rekening worden gehouden met het gevaar, dat anciënniteit en verdeelsleutels, die met de rechterlijke geschiktheid geen nauw verband hebben, een te grote rol in het benoemingsbeleid spelen. De staatscommissie achtte het echter niet nodig om hiervoor grondwettelijke voorschriften te geven.3 Grondwettelijk is ten aanzien van rechterlijke benoemingen dan ook slechts vastgelegd dat de leden van de rechterlijke macht bij koninklijk besluit voor het leven worden benoemd (art. 117, lid 1 Gw). Verdere regulering van het selectiebeleid is te vinden in de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren (Wrra) en lagere regelgeving. Voor zover deze betekenis heeft voor de rechterlijke onafhankelijkheid wordt dit in hoofdstuk 6 besproken.