4.3.6 Het onderwijsarbeidsrecht

Zoals hiervoor uiteengezet is het reguliere arbeidsrecht van toepassing op het onderwijspersoneel. Het onderwijsrecht kent daarnaast een aantal bijzondere bepalingen die afwijken van het arbeidsrecht of dit aanvullen.1 Dat het onderwijsarbeidsrecht afwijkt van het commune arbeidsrecht heeft volgens Noorlander twee redenen:

Uit artikel 23 van de Grondwet vloeit voort dat het bevoegd gezag van een bijzondere school, in afwijking van het reguliere arbeidsrecht, bijzondere eisen mag stellen aan het personeel (zie hierover uitgebreider § 3.3.7 en § 4.4.4). Het bevoegd gezag mag in bepaalde gevallen ten aanzien van het personeel onderscheid maken naar godsdienst of levensovertuiging in verband met de richting van de school.3 Ook de medezeggenschap is in het onderwijs anders geregeld dan daarbuiten. Met uitzondering van het middelbaar beroepsonderwijs en in bepaalde gevallen het hoger onderwijs, is de Wor niet van toepassing. In plaats daarvan geldt de medezeggenschapsregeling zoals opgenomen in de betreffende onderwijswet, hierdoor kunnen bijvoorbeeld leerlingen en personeelsleden gezamenlijk in een medezeggenschapsraad zitting nemen (hierop wordt dieper ingegaan in § 4.9). Uit de Wpo en Wvo vloeit verder voort dat leraren in de betreffende sectoren in algemene dienst worden benoemd.4 Dit houdt in dat zij in dienst treden bij het bevoegd gezag en niet bij een bepaalde school. Daardoor is de leraar niet gebonden aan een bepaalde school en kan hij eenvoudiger worden overgeplaatst naar een andere school van het bevoegd gezag. Ook vloeit uit de Wpo, Wvo en Web voort dat het bevoegd gezag een school en het betreffende personeel kan overdragen aan een ander bevoegd gezag, daarbij wordt het personeel in gelijke betrekking benoemd in dienst van het opvolgend bevoegd gezag.5

De onderwijswetten bevatten daarnaast bepalingen ter bescherming van leerlingen die kunnen raken aan de rechtspositie van het personeel. Zo is er een plicht tot overleg en aangifte inzake zedenmisdrijven.6 Als het bevoegd gezag bekend is geworden dat een personeelslid zich mogelijk schuldig heeft gemaakt aan een zedenmisdrijf dient hij onverwijld overleg te voeren met de vertrouwensinspecteur, hij dient vervolgens aangifte te doen als hieruit een redelijk vermoeden blijkt dat het personeelslid schuldig is. Met deze in 1999 ingevoegde bepalingen wordt beoogd seksuele intimidatie tegen te gaan, dit draagt bij aan het komen tot een veilig en goed schoolklimaat.7 De verantwoordelijkheid voor een veilig schoolklimaat ligt in de eerste plaats bij het bevoegd gezag, hij dient hier beleid op te maken.

In de verschillende onderwijssectoren wordt ten slotte middels een cao nader invulling gegeven aan de arbeidsvoorwaarden.8 De cao is het resultaat van onderhandelingen tussen werkgevers- en werknemersorganisaties en bevat onder meer een nadere regeling over salarissen, werk, verlof, professionalisering, disciplinaire maatregelen en bezwaar en beroep. Op de cao in het onderwijs wordt niet nader ingegaan.