4.3.2 Het benoemen van bestuurders

[139] Hoewel in de wet (in artikel 2:356 BW) staat ‘tijdelijke aanstelling’ van een bestuurder, gebruikt de Ondernemingskamer voor deze beslissing in het algemeen de formulering: “benoemt bij wijze van onmiddellijke voorziening en vooralsnog voor de duur van het geding X tot bestuurder van Y”.1 Verschillende situaties geven aanleiding om een bestuurder te benoemen. Dat gaat soms gepaard met het toekennen van bepaalde bevoegdheden aan die bestuurder en ook wel met bijzondere taken of opdrachten.2 Uit de overwegingen kan blijken dat van de benoemde bestuurder wordt verwacht dat hij zijn aandacht zal richten op bepaalde, in de beschikking omschreven onderwerpen.

[140] Als de Ondernemingskamer de zittende bestuurder(s) schorst, dreigt ontstentenis van het bestuur. Dan wordt gewoonlijk bij wijze van onmiddellijke voorziening een bestuurder aangesteld.3 De ontstentenis van een bestuur kan ook een andere oorzaak hebben. Bij Interfisc Holding B.V. ontbra de feitelijke bestuurder.4 Het bestuur bestond uit een vennootschap, die op haar beurt werd bestuurd door een natuurlijke persoon, die het feitelijke bestuur van Interfisc Holding B.V. voerde. De natuurlijke persoon overleed. Bij de (formele) bestuurder van Interfisc Holding B.V. werd geen nieuwe bestuurder benoemd die de feitelijke leiding van Interfisc Holding B.V. op zich zou kunnen nemen. De algemene vergadering van aandeelhouders verkeerde in een impasse, zodat ook de benoeming van een nieuwe (formele) bestuurder uitbleef. Bij wijze van onmiddellijke voorziening werd een bestuurder van Interfisc Holding B.V. benoemd.

[141] Bij een impasse is het niet altijd nodig de zittende bestuurders te schorsen. Soms kan worden volstaan met een minder ingrijpende maatregel.5 Bij P. Theunissen Holding B.V. bestond een impasse tussen beide 50% aandeelhouders die tevens samen het bestuur vormden, met een patstelling in zowel het bestuur als de algemene vergadering van aandeelhouders tot gevolg.6 Besluitvorming was dringend noodzakelijk, want de vennootschap verkeerde in liquiditeitsnood. Bij wijze van onmiddellijke voorziening werd een bestuurder benoemd naast de zittende bestuurders. Bepaald werd dat deze functionaris een doorslaggevende stem en de bevoegdheid de vennootschap zelfstandig te vertegenwoordigen toekwam.7

Ook bij Königsberg B.V. werd een bestuurder benoemd naast de – enige – zittende bestuurder die tevens 50% van de aandelen hield.8 Van een impasse in het eenkoppige bestuur was uiteraard geen sprake, maar in de algemene vergadering van aandeelhouders bestond een patstelling tussen deze aandeelhouder-bestuurder en de overige aandeelhouders. De benoemde bestuurder werd uitgerust met een beslissende stem en met de bevoegdheid om de vennootschap zelfstandig te vertegenwoordigen. Tegelijkertijd werd bepaald dat de zittende bestuurder slechts samen met de door de Ondernemingskamer benoemde functionaris bevoegd was de vennootschap te vertegenwoordigen.9

Salemink beschrijft de doorslaggevende en de beslissende stemmen als volgt.10 De doorslaggevende stem is een stem die de doorslag geeft als de stemmen staken. Bij de beslissende stem onderscheidt hij twee varianten. De eerste is de stem die telkens nodig is om bestuursbesluiten te kunnen nemen. Met de tweede stemvariant kan een besluit worden doorgedrukt, ook indien die stem afwijkt van de gezamenlijke overige stemmen.11