Einde inhoudsopgave
Toegang tot het recht bij massaschade (R&P nr. 150) 2007/6.2
6.2 Maatwerk op macroniveau
mr. I.N. Tzankova, datum 30-03-2007
- Datum
30-03-2007
- Auteur
mr. I.N. Tzankova
- JCDI
JCDI:ADS594945:1
- Vakgebied(en)
Verbintenissenrecht (V)
Burgerlijk procesrecht (V)
Verzekeringsrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
Een en ander zal impliceren dat een gerecht, dat zich in een 'gewone' preprocessuele comparitie of in een aanhangige procedure geconfronteerd ziet met een individueel opgezette zaak, die (vermoedelijk) deel uitmaakt van een kwestie met een massaal karakter, die zaak aanhoudt totdat over dit punt van de partijen meer duidelijkheid is verkregen. In bevestigend geval dient dan doorverwijzing naar het exclusief bevoegde gerecht plaats te vinden.
Gedacht kan worden aan het onderhouden van contacten met de rechter en met de media, het voeren van onderhandelingen met de verweerder, het registreren en bijhouden van opt out-verzoeken en groepsmutaties. Ook aanvulling van de geldende gedragsregels kan nodig en nuttig zijn.
Voor de situatie van massaschade bepleit ik een vervanging van het maatwerk-ideaal dat partij autonomie in het vooruitzicht stelt door een nieuw, naar mijn idee realistischer, ideaalbeeld: maatwerk op macroniveau. De realisatie van dat nieuwe ideaalbeeld impliceert in ieder geval:
het vervangen van het begrippenpaar partij autonomie en lijdelijke rechter door een nieuw toetsingskader. Dat is de gezamenlijke verantwoordelijkheid van rechter en partijen voor het leveren van maatwerk op macroniveau ofwel voor het per concreet massaschadegeval realiseren van een zo optimaal mogelijke differentiatie (subgroepenvorming) binnen de groep schadelijders. (5.2.2, 5.2.7 en 5.2.8);
de benadering van de groep als een zelfstandige entiteit en niet als een optelsom van afzonderlijke individuen (5.2.5). Dit stelt de mogelijkheid open voor gebruikmaking van kwantitatieve of statistische methoden bij de bepaling van de samenstelling van de groep, het faciliteert fondsvorming en —verdeling in het kader van damage scheduling, maar noopt ook tot een restrictieve toewijzing van opt out-verzoeken en is verenigbaar met een selectieve toepassing van het kennisgevingsvoorschrift;
het treffen van adequate doorverwijzings- en kanaliseringsmaatregelen die de initiële groepsvorming faciliteren (5.2.3). Ik sluit aan bij de voorstellen van de fundamentele herbezinners voor een gerecht dat exclusief bevoegd is om te worden aangezocht in het kader van de gerechtelijke of buitengerechtelijke afwikkeling van massaschade en voor de invoering van een verplichte preprocessuele comparitie of regiezittingen in complexe procedures (Uitgebalanceerd 2006, p. 120-121);1
concentratie en differentiatie in de belangenbehartiging die langs andere dan de huidige lijnen verlopen (5.2.8). Dat brengt ook een gewijzigde taakopvatting voor de lead counsel en de afzonderlijke (sub)groepenbelangenbehartigers mee, die nader genormeerd dient te worden: de belangen van de onderscheiden relevante subgroepen en van de groep als geheel staan immers centraal (5.2.5 en 5.2.8);2
toetsing van de groepsbelangenbehartigers die door de rechter benoemd of anderszins gekozen worden aan genormeerde kwaliteitseisen. Tevens dient daarbij te worden gekeken of zij over adequate logistieke mogelijkheden beschikken om met de massaliteit om te gaan (5.2.8).