2.7.5.1 Inleiding

Voorafgaand aan de kredietcrisis bestond consensus over het feit dat de activiteiten van verzekeraars weinig tot geen systeemrelevantie – en daarmee dus systeemrisico – met zich meebrengen.1 Door sommigen wordt thans betoogd dat het systeemrisico zich wel kan voordoen ten aanzien van verzekeraars.2 Daarvan is sprake wanneer een financiële onderneming in geval van faillissement het financiële systeem en de reële economie ernstig kan ontwrichten.3 Van deze instellingen wordt gezegd dat zij ‘too important to fail’ zijn.4 Door de Financial Stability Board, het International Monetary Fund en de Bank for International Settlements zijn criteria ontwikkeld om de mate van systeemrelevantie ten aanzien van financiële ondernemingen vast te kunnen stellen: systeemrelevantie is afhankelijk van de grootte van de financiële onderneming, het gebrek aan mogelijkheden om de dienstverlening van de falende financiële onderneming over te laten nemen door een ander en de mate van verwevenheid van de financiële ondernemingen met andere financiële ondernemingen.5

Om de stabiliteit van het financiële stelsel als geheel te kunnen beschermen wanneer de financiële positie van een financiële onderneming deze stabiliteit ernstig in gevaar brengt, is de onteigeningsregeling6 in 2012 in werking getreden. Door het onteigenen van vermogensbestanddelen van een financiële onderneming of van de door de financiële onderneming uitgegeven aandelen kan het omvallen van deze onderneming voorkomen worden en daarmee ook het mogelijke domino-effect ten aanzien van andere financiële ondernemingen. Overigens wordt door De Moor-van Vugt en Wessel betoogd dat het systeemrisico niet specifiek is voor de financiële sector, omdat elke industrie die afhankelijk is van een netwerk van bevoorrading en productielijnen kwetsbaar is voor schokken. Het systeemrisico in de financiële sector onderscheidt zich van het systeemrisico in andere sectoren doordat het publieke belang gediend is bij het zo veel mogelijk verkleinen van het systeemrisico7 en doordat crises inherent zijn aan het financiële systeem.