7.4.3 Jurisprudentie

In de weinige jurisprudentie die er in Nederland over grensoverschrijdende overgang van onderneming bestaat wordt de overgang van onderneming (meestal impliciet) ondergebracht bij de conflictregel voor individuele arbeidsovereenkomsten.1 De jurisprudentie ziet bijna uitsluitend op de interne werking van de richtlijn overgang van onderneming en het recht dat van toepassing is op de individuele arbeidsovereenkomst valt steeds samen met het recht van de vestigingsplaats van de onderneming. Bij veel werknemers bevinden de werkplek en de vestigingsplaats van de onderneming zich op één en dezelfde plek.

Een uitzondering is de zaak die speelde bij de kantonrechter te Eindhoven.2 In deze zaak was de werknemer in dienst getreden bij Inrofa B.V., toen nog Zincline Building Products International B.V. (‘ZBPI’) geheten. Kennelijk was de werknemer als handelsvertegenwoordiger in Duitsland werkzaam. De activiteiten van ZBPI B.V. zijn in juli 2007 ‘omgezet’ naar Zincline Building Products B.V. te Eindhoven (‘Zincline’). De activiteiten in ZBPI zijn uiteindelijk beëindigd. Alle arbeidsovereenkomsten met ZBPI werden beëindigd en met Zincline opnieuw overeen gekomen. De werknemer heeft uiteindelijk op 14 november 2007 zelf ontslag genomen. De werknemer vordert primair Zincline te veroordelen tot betaling van de gefixeerde schadevergoeding krachtens artikel 7:689 BW, waarin is bepaald dat voor de vaststelling van de gefixeerde schadevergoeding bij handelsvertegenwoordigers rekening gehouden wordt met de in de voorafgaande tijd verdiende provisie en met alle andere ter zake in acht te nemen factoren. De werknemer stelt daartoe dat sprake is geweest van een overgang van onderneming van Inrofa naar Zincline. Omdat Zincline nooit loon heeft willen betalen heeft de werknemer zelf de arbeidsovereenkomst met Zincline moeten opzeggen en uit dien hoofde aanspraak gemaakt op de gefixeerde schadevergoeding. De werknemer vordert subsidiair, voor het geval de overgang van onderneming niet komt vast te staan, veroordeling van Inrofa tot betaling van de gefixeerde schadevergoeding. De Kantonrechter heeft omtrent het toepasselijke recht overwogen:

De kantonrechter geeft aansluitend een verhandeling over het Duitse Widerspruchsrecht om vervolgens te overwegen:

Uiteindelijk komt de kantonrechter – aan de hand van een zeer uitgebreid feitenrelaas – tot het oordeel dat het voornemen tot een overgang van onderneming er wel was, maar effectuering daarvan achterwege is gebleven. De vorderingen van de werknemer jegens Zincline worden afgewezen. Inrofa heeft daarmee als werkgever te gelden, reden waarom de zaak wordt aangehouden zodat de werknemer zijn vordering kan aanpassen aan Duits recht. De kantonrechter beoordeelt de vordering van de werknemer ter zake van salaris, schadevergoeding, rente en wettelijke verhoging uiteindelijk naar Duits recht.3

De kantonrechter te Eindhoven brengt de overgang van onderneming onder bij het recht dat van toepassing is op de overnameovereenkomst (inmiddels artikel 3 en 4 Rome I-Verordening), zijnde Nederlands recht. Als krachtens Nederlands recht sprake zou zijn geweest van een overgang van onderneming – quod non – dan moesten de gevolgen daarvan volgens de kantonrechter worden beoordeeld volgens het recht dat van toepassing is op de individuele arbeidsovereenkomst, zijnde Duits recht. De kantonrechter koppelt de overgang van onderneming derhalve los van de gevolgen daarvan. In de proeve van een oplossing zal ik in paragraaf 8.3.3 terugkomen op de wenselijkheid van deze constructie. Ik vermoed dat de kantonrechter daartoe is overgegaan omdat de beide B.V.’s in Nederland waren gevestigd, terwijl op de individuele arbeidsovereenkomst Duits recht van toepassing was omdat de werknemer als handelsvertegenwoordiger in Duitsland werkzaam was. Als de kantonrechter de overgang van onderneming had ondergebracht bij het recht dat van toepassing is op de individuele arbeidsovereenkomst had hij krachtens Duits recht moeten oordelen over een overgang van onderneming in Nederland. Deze uitspraak is een mooi voorbeeld van het uiteenlopen van de vestigingsplaats van de onderneming en het recht dat van toepassing is op de individuele arbeidsovereenkomst en tot welke uitkomsten dit kan leiden.