7.5.6 Betrouwbaar, duidelijk en controleerbaar

De in de parlementaire geschiedenis en literatuur genoemde aan de administratie te stellen eisen zijn betrouwbaarheid, duidelijkheid, controleerbaarheid, juistheid, volledigheid, overzichtelijkheid en continuïteit. Het Wetboek van Economisch Recht kent min of meer dezelfde vereisten voor de boekhouding. Hoewel deze eisen alle een eigen betekenis hebben, lijkt sprake te zijn van enige overlap. Daarnaast is er het vereiste van het getrouwe beeld, dat aan de aan de jaarrekening te stellen eisen kan worden ontleend.

Evenals Rutgers en Beckman zou ik menen dat duidelijkheid en betrouwbaarheid twee belangrijke hoofdeisen zijn die aan de administratie moeten worden gesteld. De andere eisen kunnen daar onder worden geschaard. Een administratie die duidelijk is, zal logischerwijs ook overzichtelijk (moeten) zijn. Juistheid en volledigheid zijn belangrijk en zou ik willen plaatsen onder betrouwbaarheid. Wanneer de administratie geen juistheid en volledigheid garandeert, is geen sprake van een betrouwbare administratie. Hetzelfde geldt voor het vereiste van continuïteit (stelselmatigheid) in wijze van administreren. Zonder een stabiele en continue werkwijze zal de administratie niet betrouwbaar (kunnen) zijn. Wanneer de administratie betrouwbaar en duidelijk is, zal deze ook een getrouw beeld geven.

Hoewel met enige welwillendheid ook het vereiste van controleerbaarheid onder de noemer van duidelijkheid en/of betrouwbaarheid geschaard kan worden, rechtvaardigt deze wat mij betreft een eigen positie naast betrouwbaarheid en duidelijkheid. Dit ontleen ik aan de redenen waarom een administratie moet worden gevoerd. Deze redenen vereisen alle de mogelijkheid van controle. Dat betekent dat de administratie ook controleerbaar moet zijn.

Uit de analyse van de parlementaire geschiedenis en literatuur volgt dat de in 1922 aan de administratie gestelde eisen nog steeds van toepassing zijn.1