4.3.4 De wijze waarop de algemene voorwaarden tot stand zijn gekomen

Een beding in algemene voorwaarden kan vernietigbaar zijn indien het onredelijk bezwarend is voor de wederpartij gelet op de wijze waarop de algemene voorwaarden tot stand zijn gekomen. Hierbij staan drie vragen centraal. Was er sprake van eenzijdige of meerzijdige onderhandelingen (in overleg met belangenorganisaties)? Is een beding uit de algemene voorwaarden uitdrukkelijk tussen partijen doorgesproken? Zijn de algemene voorwaarden van een derde afkomstig?1 Algemene voorwaarden kunnen qua inhoud eenzijdig worden genoemd. De SER biedt de mogelijkheid om binnen het kader van de Commissie voor Consumentenaangelegenheden (ccA) van de SER in overleg met consumentenorganisaties tot overeenstemming te komen over de inhoud van algemene voorwaarden.2 Het gaat dan om tweezijdig tot stand gekomen algemene voorwaarden.3

Bij eenzijdig tot stand gekomen algemene voorwaarden (dat wil zeggen enkel op initiatief van een ondernemer of brancheorganisatie) bestaat geen enkele waarborg dat rekening is gehouden met de belangen van de wederpartij. Bij tweezijdig tot stand gekomen algemene voorwaarden bestaat in ieder geval het vermoeden dat dat wel is gebeurd. Het resultaat van het overleg zal in grote lijnen redelijk en evenwichtig zijn, maar het biedt geen garanties tegen het niet voorkomen van onredelijk bezwarende bedingen. Een rechter zal bij toetsing van de algemene voorwaarden wel rekening houden met het gevoerde overleg. Met tweezijdig samengestelde algemene voorwaarden alleen is men er niet, voor een goede consumentenbescherming is ook een snelle, goedkope en laagdrempelige vorm van geschillenbeslechting noodzakelijk.4 De 'Algemene Voorwaarden voor Internet Providers' zouden in het kader van de SER tot stand komen.5 Dit betekent dat er geen in samenwerking met belangenorganisaties tot stand gekomen algemene voorwaarden voor isP's zijn op dit moment. Wij kunnen er van uit gaan dat alle algemene voorwaarden die isP's hanteren in hun overeenkomsten met consumenten eenzijdig opgestelde algemene voorwaarden zijn. Daarbij kan er ook van uit worden gegaan dat een beding in algemene voorwaarden niet uitdrukkelijk tussen partijen wordt doorgesproken. Het komt voor dat algemene voorwaarden letterlijk van een derde worden overgenomen. Bij het praktijkonderzoek naar de algemene voorwaarden van ISP's ben ik dit niet tegengekomen.6