6.5 Het managen van de verandering

Ik verwacht niet dat de door mij in de vorige paragrafen gedane voorstellen en aanbevelingen tot een onmiddellijke actie aan de zijde van de wetgever zullen leiden. Ten aanzien van een aantal voorstellen zou dat ook niet goed zijn, omdat het om fundamentele keuzes en beslissingen gaat, waarbij men niet over een nacht ijs mag gaan. Ten aanzien van een aantal andere is een actie van de wetgever ook niet per se nodig.

Voorbeelden van initiatieven die prima in en door het veld zelf kunnen worden genomen, zijn: de oprichting van een platform over of voor collectieve acties, coordinatie en afstemming tussen de Bureaus voor Rechtshulp en rechtsbijstandverzekeraars, de bundeling en ontwikkeling van expertise binnen de rechterlijke macht met betrekking tot de afwikkeling van massaschade, de toepassing van kwantitatieve methoden in het kader van damage scheduling, zelfreguleringsmaatregelen van beroepsorganisaties ten aanzien van adverteren en adviseren in gevallen van massaschade. Al dan niet in het kader van de nieuwe Wet deelgeschillenprocedure voor letsel- en overlijdensschade (wetsvoorstel 5437447) zouden tevens bij wijze van experiment reeds nu de voordelen en mogelijke knelpunten van preprocessuele comparities en regiezittingen in gevallen van substantiële massaschade kunnen worden beproefd. Voor de toepassing van de Vie d' Or-formule is 'slechts' het fiat van de Hoge Raad nodig. Dit is weliswaar nog geen overkoepelende aanpak, maar nog altijd beter dan stilzitten en afwachten.

Om het bovenstaande te kunnen realiseren en daarbij het niveau van vrijblijvendheid te ontstijgen, is het wel nodig dat iemand het initiatief neemt en het overzicht houdt. Men zou kunnen overwegen om, al dan niet naar Engels voorbeeld,1 binnen de bestaande structuren en organisatie van de rechterlijke macht (Raad voor de Rechtspraak) en advocatuur of andere organisaties van belangenbehartigers (de Nederlandse Orde van Advocaten, verzekeraars, deurwaarders, Juridische Loketten), personen of organen te belasten met coordinatie- en interne toezichttaken die in voorkomende gevallen passende werkafspraken zouden kunnen maken. Vooral afstemming binnen de rechterlijke macht, maar ook tussen de rechterlijke macht en advocatuur is wenselijk, zolang geen fundamentele normatieve keuzes zijn gemaakt.

Daarvoor is het wel nodig om afstand te nemen van de gedachte dat massaschade een geïsoleerd verschijnsel is dat slechts incidenteel en bij wijze van hoge uitzondering voorkomt, en dat ad hoc-voorzieningen, zonder een overkoepelende aanpak, volstaan. Een ad hoc-beleid leidt wel tot de opbouw van expertise en ervaringen, maar blijft pragmatisch van aard en de Engelse ervaringen lieten zien dat de nadelen hiervan niet te verwaarlozen zijn.