6.5.5.3 Schuldoverneming

356. Door schuldoverneming van de juniorschuld of van de seniorschuld kan de reden voor de achterstelling vervallen. Een achterstelling is immers een oplossing voor het conflict dat kan ontstaan doordat de verschillende schuldeisers een vordering hebben die zij op hetzelfde vermogen kunnen verhalen. Als alleen de juniorschuld of de seniorschuld wordt overgenomen door een derde bestaat dit conflict niet meer. De junior en de senior kunnen daarna immers niet langer verhaal nemen op hetzelfde vermogen. Dan heeft de senior geen belang meer bij de achterstelling.

Dat betekent niet dat de achterstelling van rechtswege en volledig vervalt als alleen de juniorschuld of de seniorschuld wordt overgenomen. Na overneming van de juniorschuld kan de nieuwe schuldenaar daarvan verweren als een tijdsbepaling of een voorwaarde ook inroepen tegen de schuldeiser.1 Dergelijke beperkingen van de juniorvordering strekken niet alleen tot bescherming van de senior, maar bepalen ook de rechtspositie van de schuldenaar. Die bedingen kunnen dus niet vervallen zonder instemming van de schuldenaar.

Als de achterstelling aan de juniorvordering een opschortende voorwaarde of tijdsbepaling verbindt op grond waarvan de juniorvordering alleen kan worden voldaan met toestemming van de senior, dan mag de senior na de schuldoverneming die toestemming in beginsel niet langer weigeren. Dat kan anders zijn als ook de seniorschuld wordt overgenomen.

Voor zover de achterstelling bestaat uit verbintenissen tussen de junior en de senior kunnen die eindigen op grond van de overeenkomst van achterstelling als die beoogt de situatie te regelen waarin beide schuldeisers een vordering hebben op dezelfde schuldenaar.

357. In andere gevallen kan de regeling van onvoorziene omstandigheden uitkomst bieden. De schuldoverneming kan een onvoorziene omstandigheid zijn waardoor de senior naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid geen ongewijzigde instandhouding van de overeenkomst kan verwachten.2 Als de juniorvordering en de seniorvordering door de schuldoverneming niet meer op hetzelfde vermogen verhaald kunnen worden dan is het doel van de overeenkomst van achterstelling immers weggevallen.3 Er is dan geen conflict meer tussen het verhaal van de vorderingen. Dat conflict hoeft dus niet langer gereguleerd te worden.

Dit is anders als de juniorschuld en de seniorschuld beiden worden overgenomen door dezelfde nieuwe schuldenaar. In dat geval hebben de junior en de senior na de schuldovernemingen opnieuw een vordering op dezelfde schuldenaar. Er is dan minder reden om een wijziging in de (werking van) de oneigenlijke achterstelling aan te nemen.