5.2.7.1 Inleiding

Uit de literatuur en jurisprudentie blijkt van verschillende instrumenten die de aansprakelijkheidspositie van OK-functionarissen kunnen verbeteren. Die instrumenten kunnen tot doel hebben de mogelijkheden van (dreiging met) aansprakelijkstelling te beperken, de vaststelling van aansprakelijkheid te voorkomen en/of de financiële gevolgen van vastgestelde aansprakelijkheid voor OK-functionarissen te minimaliseren. Ik bespreek hierna de toepasbaarheid van een zeventiental instrumenten: de gedwongen intrekking van een uitgebrachte aansprakelijkstelling (par. 5.2.7.2), de exoneratie van OK-functionarissen (par. 5.2.7.3), de voorafgaande toestemming voor aansprakelijkstelling van OK-functionarissen (par. 5.2.7.4), de vrijwaring van OK-functionarissen (par. 5.2.7.5), de verzekering van OK-functionarissen (par. 5.2.7.6), de verlening van decharge aan OK-functionarissen (par. 5.2.7.7), de wettelijke limitering of uitsluiting van aansprakelijkheid van OK-functionarissen (par. 5.2.7.8), verboden op straffe van een dwangsom (par. 5.2.7.9), een afwijkende administratieplicht voor OK-bestuurders (par. 5.2.7.10), de beperkte bevoegdheden van OK-beheerders (par. 5.2.7.11), een gewijzigd beleid van OK-functionarissen (par. 5.2.7.12), de buitenwerkingstelling van wettelijke of statutaire bepalingen (par. 5.2.7.13), de toekenning van een billijke vergoeding door de Ondernemingskamer (par. 5.2.7.14), OK-functionarissen met een beperkte taak (par. 5.2.7.15), guidance van de Ondernemingskamer of raadsheer-commissaris (par. 5.2.7.16), een ruimere rekening- en verantwoordingsverplichting voor OK-functionarissen (par. 5.2.7.17) en, bij oneigenlijke aansprakelijkstelling van OK-functionarissen, OK-functionarissen in de aanval (par. 5.2.7.18). Een aantal van deze instrumenten komt eveneens aan de orde in par. 5.3.4.

Wanneer de Ondernemingskamer de risico’s op (dreiging met) aansprakelijkstelling als reëel schat, kan zij ook overwegen geen OK-functionaris te benoemen, maar andere onmiddellijke voorzieningen te treffen, zoals de schorsing van besluiten, de schorsing van stemrecht of het tijdelijk afwijken van de statuten, of in het uiterste geval niet ingrijpen. Een belangrijke kanttekening daarbij is dat contentieus gedrag niet zou mogen worden beloond door niet-ingrijpen. Het kan niet zo zijn dat een partij ingrijpen door de Ondernemingskamer kan voorkomen door met onredelijk gedrag de risico’s voor de beoogde OK-functionaris zo groot mogelijk te maken.