2.4 De remedie als instrument ter verwezenlijking van een intern doel

De benadering waarin het aansprakelijkheidsrecht en de daarbij horende remedies strekken tot voorkoming van schade of ter handhaving van beleid zoeken het doel van het aansprakelijkheidsrecht buiten de verhouding tussen de bij het geschil betrokken partijen. Zij strekken tot verwezenlijking van een ‘extern’ doel. Daartegenover kunnen theorieën worden geplaatst die het doel van het aansprakelijkheidsrecht meer zien gelegen in het handhaven van rechten en plichten over en weer. In dit meer ‘interne’ perspectief worden de verklaring en rechtvaardiging voor de remedie gezocht in de rechten en plicht van partijen.

Deze meer interne benadering geeft een begin van een goede verklaring voor het remedierecht, maar moet nog wel nader worden geconcretiseerd (§ 2.4.1). Dat heeft met name in het buitenland geleid tot de moeilijk verdedigbare theorie dat het geschonden recht ‘voortleeft’ in de schadevergoeding. Gevaar daarvan is dat de schadevergoeding niets meer wordt dan het monetair equivalent van het geschonden recht, waarmee de schadevergoeding eerder het karakter van afkoopsom of boete krijgt, dan van vergoedingsmaatregel (§ 2.4.2). Een beloftevollere uitwerking is die waarin de normatieve redenen die ten grondslag liggen aan de tussen partijen geldende norm gebruikt worden om het remedierecht vorm te geven (§2.4.3). Ook daar leeft het geschonden recht voort in de remedie, maar door de focus te verleggen naar de redenen voor naleving, ontstaat ruimte een minder eenzijdig beeld van het remedierecht te schetsen. Wat dat beeld zou zijn en hoe het in het Nederlandse recht past, schets ik in §2.5.