V.2.3 Strafrecht

Het commune strafrecht kent slechts een handjevol milieudelicten.1 Een zeldzaam voorbeeld betreft het verbod in artikelen 173a en 173b Sr om wederrechtelijk een stof te brengen op of in de bodem, in de lucht of in het oppervlaktewater, waardoor gevaar voor de openbare gezondheid of levensgevaar te duchten is. Deze delicten zijn tot een ieder gericht, dus ook tot leidinggevenden van ondernemingen. Dat er maar weinig commune milieudelicten zijn, wil echter niet zeggen dat strafrechtelijke sanctionering van milieuverontreiniging alleen in zeldzame gevallen mogelijk is. Het strafrecht ‘leent’ namelijk veel milieunormen uit het bestuursrecht.2

Deze milieunormen komen het strafrecht binnen via het ‘doorgeefluik’ van artikel 1a Wet op de economische delicten (WED). Dit artikel bevat een omvangrijke lijst met milieuvoorschriften, en bepaalt dat de overtreding van de voorschriften een ‘economisch delict’ oplevert.3 In de opsomming van artikel 1a WED staan verwijzingen naar bepalingen van onder meer de Meststoffenwet, de Waterwet, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, de Wet natuurbescherming, de Wet milieubeheer en nog veel andere bestuursrechtelijke regelingen. Tijdens mijn onderzoek naar de bestuursrechtelijke milieuaansprakelijkheid van leidinggevenden, ben ik geen milieuvoorschrift tegengekomen dat niet in de lijst van artikel 1a WED wordt genoemd.

De inwerkingtreding van de Omgevingswet zal geen materiële veranderingen bewerkstelligen ten aanzien van de strafrechtelijke handhavingsmogelijkheden van bestuursrechtelijke milieunormen.4 In het kader van de milieuaansprakelijkheid van leidinggevenden is en blijft er daarom grote overlap tussen het normenkader van het bestuursrecht en het strafrecht.