De niet-uitvoerende bestuurder in een one tier board (VDHI nr. 168) 2020/IV.3.4.2:IV.3.4.2 De hoogte en samenstelling van de bezoldiging

De niet-uitvoerende bestuurder in een one tier board (VDHI nr. 168) 2020/IV.3.4.2

IV.3.4.2 De hoogte en samenstelling van de bezoldiging

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

In het vorenstaande gaf ik antwoord op de vraag wie de bezoldiging van de niet-uitvoerende bestuurder bepaalt. De volgende vraag is waaruit de bezoldiging van de niet-uitvoerende bestuurder bestaat. Kan zijn bezoldiging afhankelijk worden gesteld van de resultaten van de vennootschap? En kan hij ook in aandelen en/of rechten op aandelen beloond worden? Voordat ik deze vragen beantwoord, sta ik stil bij de hoogte van de bezoldiging van de niet-uitvoerende bestuurder.

Boek 2 BW bevat geen voorschriften over de hoogte van de bezoldiging van de niet-uitvoerende bestuurder. In sectorspecifieke regelgeving is daarentegen wel het een en ander te vinden. Ik wijs ter illustratie op Wet normering topinkomens, waarin een maximum is opgenomen voor niet-uitvoerende bestuurders van bepaalde NV’s en BV’s in de publieke en semi-publieke sector.1 Ook de Code bevat een voorschrift. Ingevolge best practice bepaling 3.3.1 ontvangen commissarissen en niet-uitvoerende bestuurders een beloning die de tijdsbesteding en verantwoordelijkheden van de functie reflecteert.2 Hoewel deze best practice bepaling pas in 2016 in de Code is verankerd, nam de minister reeds in 2009 om diezelfde reden aan dat een niet-uitvoerend bestuurder een hogere beloning ontvangt dan een commissaris.3 Hij lijkt het bij het rechte eind te hebben. Uit een onderzoek van PwC naar de beloning van niet-uitvoerende bestuurders en commissarissen blijkt dat niet-uitvoerende bestuurders van in Nederland genoteerde beursvennootschappen in 2015 ongeveer 1,75 keer zoveel verdienden als commissarissen.4 De beloning van de niet-uitvoerende voorzitter van de board lag ruim vier keer zo hoog als de beloning van een president-commissaris.5

In het evaluatieonderzoek is eveneens aandacht besteed aan de beloning van niet-uitvoerende bestuurders. Aan beursvennootschappen die de overstap van een two tier board naar een one tier board hebben gemaakt, is de vraag gesteld of het monistische bestuursmodel duurder uitvalt dan het dualistische bestuursmodel. Zij gaven aan dat dat niet het geval is. Bovendien verschilt de beloningssystematiek van de niet-uitvoerende bestuurders en de commissarissen volgens hen niet.6 Deze bevindingen geven aanleiding de samenstelling van de bezoldiging van een niet-uitvoerend bestuurder nader onder de loep te nemen.

Hoewel Boek 2 BW niet uitsluit dat de bezoldiging van een niet-uitvoerend bestuurder variabel is, blijkt zijn bezoldiging in de praktijk zelden een variabele beloningscomponent te bevatten.7 Enkel bij ‘beurs-NV’s in den vreemde’ komen variabele beloningen voor.8 Bij in Nederland genoteerde beurs-NV’s bestaat de bezoldiging van de niet-uitvoerende bestuurder gewoonlijk uit een vaste basisvergoeding, aangevuld met eventuele extra’s wanneer de niet-uitvoerende bestuurder deel uitmaakt van commissies en/of het voorzitterschap vervult.9

Deze praktijk is in lijn met principe 3.3 van de Code, waarin met zoveel woorden is vastgelegd dat de bezoldiging niet afhankelijk mag zijn van de resultaten van de vennootschap. Deze bepaling kwam er niet zonder slag of stoot. Aanvankelijk wilde de Monitoring Commissie aansluiten bij de Engelse Code.10 De UK Corporate Governance Code stond beloning in opties op aandelen op beperkte schaal toe. Als voorwaarde gold dat de algemene vergadering vooraf goedkeuring verleende en de opties werden aangehouden tot ten minste een jaar nadat de non-executive director zijn functie had neergelegd.11 Een beloning in opties op aandelen had niettemin gevolgen voor de onafhankelijkheid van de non-executive director. Een non-executive met opties op aandelen, werd als niet-onafhankelijk beschouwd.12

Vanwege kritiek uit de praktijk en de pers besloot de Monitoring Commissie toch het voorschrift uit de Code van 2008 te handhaven.13 Dit betekent dat de beloning van een niet-uitvoerend bestuurder niet uit aandelen en/of rechten op aandelen mag bestaan. Ook in Engeland mag dat niet meer.14 De thans geldende UK Corporate Governance Code bepaalt expliciet dat de beloning van de non-executive director niet uit aandelen en/of rechten op aandelen mag bestaan.15 Aandelenbezit door de non-executive directors is daarentegen nog altijd toegestaan.16

Ook de Nederlandse Code snijdt de pas voor aandelenbezit door niet-uitvoerende bestuurders niet af.17 Zij schrijft slechts voor dat het aandelenbezit ter belegging op de lange termijn is.18 In de praktijk wordt dankbaar gebruikt gemaakt van de ruimte die de Code voor aandelenbezit biedt. Bij Unilever NV wordt aandelenbezit door niet-uitvoerende bestuurders zelfs aangemoedigd.19 Wel kan de onafhankelijkheid van de niet-uitvoerende bestuurders in het geding komen. Houdt een niet-uitvoerend bestuurder ten minste 10% van de aandelen in de vennootschap, dan heeft hij volgens best practice bepaling 2.1.8 van de Code als niet-onafhankelijk te gelden. Op de onafhankelijkheidseisen kom ik in § VI.4.2.4 terug.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.