3.5.4.1 Waarborgen van controle als uitgangspunt voor de verdeling van heffingsbevoegdheden

In de twee vorige paragrafen heeft in het bijzonder de nadruk gelegen op de praktische uitvoerbaarheid voor de ondernemer. De positie van de overheid, als handhaver van de belastingwetgeving, is niet aan de orde gekomen. Toch dient de handhaving van de belastingwetgeving als een belangrijk uitgangspunt te worden genoemd bij de verdeling van heffingsbevoegdheden tussen de lidstaten onderling en lidstaten en derde landen. Slechts indien er goede mogelijkheden tot handhaving zijn, is gegarandeerd dat de belastingopbrengst ook toekomt aan het land aan wie deze is toebedeeld. Een minder ideale verdeling van heffingsbevoegdheden, maar waarbij wel gegarandeerd is dat de belastingopbrengst ook in de schatkist terecht komt, is te verkiezen boven een ideale verdeling waarbij belastingopbrengst verloren gaat. In dit verband kunnen twee vormen van handhaving worden genoemd, preventieve handhaving en handhaving achteraf. De handhaving achteraf is kenmerkend voor de omzetbelasting, waarbij de ondernemer zelf de te betalen belasting berekent, deze vermeldt op zijn aangiftebiljet en vervolgens uit eigen beweging voldoet aan de belastingdienst. De belastingdienst kan vervolgens via de haar ter beschikking staande controlebevoegdheden nagaan of de ondernemer het juiste bedrag aan belasting heeft voldaan. Net als bij de administratieve eenvoud voor de ondernemer geldt dat het waarborgen van goede controlemogelijkheden niet alleen binnen de regels voor de plaats van levering en plaats van dienst, hoeft plaats te vinden. Controlemogelijkheden kunnen ook worden gewaarborgd door informatie-uitwisseling tussen lidstaten en lidstaten en derde landen. In paragraaf 3.5.4.2 waar de handhaving achteraf wordt besproken, zal dan ook aandacht worden besteed aan deze informatie-uitwisseling. Naast het bieden van goede mogelijkheden voor controle achteraf moet de gekozen verdeling van heffingsbevoegdheden tevens geen misbruik, fraude of ongewenst gebruik van de wet- en regelgeving in de hand werken. Het systeem als zodanig dient dus waarborgen te bevatten die ongewenst gebruik, misbruik en fraude kunnen tegengaan. Er kan dan worden gesproken van preventieve handhaving. De vormen van ongewenst gebruik, misbruik en fraude en de mogelijkheden om die reeds in regels voor de plaats van dienst en plaats van levering te bestrijden, worden besproken in paragraaf 3.5.4.3.