5.2.1 Inleiding

134. Verschillende schuldeisers van dezelfde schuldenaar kunnen met elkaar in conflict komen wanneer zij tegelijkertijd proberen de schuldenaar tot nakoming van hun vorderingen te dwingen en de schuldenaar niet in staat is om alle vorderingen te voldoen. Dit conflict uit zich in het bijzonder wanneer verschillende schuldeisers betaling van een geldvordering eisen en de schuldenaar niet over voldoende vermogen beschikt om alle schuldeisers te voldoen. Dan staat niet alleen de onwilligheid van de schuldenaar aan volledige voldoening van ieders vordering in de weg, maar belemmert de volledige voldoening van de ene vordering de volledige voldoening van de andere.

De rang van vorderingen bestaat om een deel van dit conflict in goede banen te leiden. De rang van vorderingen is een wijze om de eigenschappen van de verschillende vorderingen mee te doen wegen bij de verdeling van de executie-opbrengst, als die onvoldoende is om alle vorderingen volledig te voldoen. Een eigenlijke achterstelling voegt een eigenschap toe aan een vordering. Die eigenschap is relevant bij de verdeling van de executie-opbrengst doordat die de rang van de vordering verlaagt.

Bij de rang spelen niet de vorderingen de centrale rol maar de verhaalsrechten die aan de vorderingen zijn verbonden. Dit heeft twee redenen. Ten eerste staat bij de gedwongen nakoming van een vordering niet de vordering centraal maar de bevoegdheid van een schuldeiser om nakoming van zijn vordering af te dwingen. Dat is het verhaalsrecht. De verhouding tussen de vordering en het verhaalsrecht wordt in de volgende paragraaf uiteengezet. Ten tweede speelt het conflict dat door rang in goede banen wordt geleid niet alleen tussen de schuldeisers van de schuldenaar. Dat conflict speelt tussen alle partijen die zich op dezelfde vermogensbestanddelen mogen verhalen. Dat zijn niet noodzakelijkerwijs allemaal schuldeisers van dezelfde schuldenaar.1

Na de bespreking van het verhaalsrecht kan nauwkeuriger worden vastgesteld op welke wijze de rang van een vordering zich verhoudt tot de vordering en het verhaalsrecht. Dit gebeurt in paragraaf 5.2.3. Hieruit volgt de kwalificatie van de eigenlijke achterstelling in paragraaf 5.3.