Einde inhoudsopgave
Een Nederlandse personenvennootschap met beperkte aansprakelijkheid (IVOR nr. 81) 2011/3.8.3
3.8.3 Uitkeringsregels
mr.drs. I.S. Wuisman, datum 13-01-2011
- Datum
13-01-2011
- Auteur
mr.drs. I.S. Wuisman
- JCDI
JCDI:ADS396753:1
- Vakgebied(en)
Ondernemingsrecht / Rechtspersonenrecht
Voetnoten
Voetnoten
Schdn, W. (2008), 'Balance Sheet Tests or Solvency Tests — or Both?', in: H. Eidenmülller en W. Schdn et al. (2008), supra noot 4, blz. 182-183.
Vgl: Rickford, J. (2008), 'Legal Approaches to Restricting Distributions to Shareholders: Balance Sheet Tests and Solvency Tests', in: H. Eidenmülller en W. Schön et al. (2008), supra noot 4, blz. 139.
Millbert, P.O. en M. Birke (2002), supra noot 116, blz. 695-732.
Schön, W. (2008), supra noot 136, in: H. Eidenmülller en W. Schön et al. (2008), supra noot 4, blz. 183.
Bier, B. (2006), 'Het verleden, heden en de toekomst van de kapitaalbescherming', Preadvies van de Vereeniging 'Handelsrecht', 'De vereenvoudigde BV', Deventer: Kluwer, blz. 203.
Naast het uitkeren van dividend kunnen hier ook onder vallen contracten tussen de vennootschap en de aandeelhouders met a-typische (markt)voorwaarden, zoals leningen met een veel te lage of helemaal geen rente, excessieve beloning van aandeelhouder-bestuurders en overdracht van ondergewaardeerd onroerend goed van de ene dochtervennootschap naar een andere dochtervennootschap. Zie: L. Enriques en M. Gelter (2006), `Regulatory Competition in European Company Law and Creditor Protection', European Business Organization Law Review, blz. 417-453.
Schilfgaarde, P. van (2009), supra noot 127, nr. 19.
Bier, B. (2007), supra noot 135, blz. 252-257. In Nederland kan een vennootschap onder het huidige recht slechts winstuitkeringen doen voorzover het eigen vermogen groter is dan het gestorte en opgevraagde deel van het kapitaal vermeerderd met de wettelijke en statutaire reserve. Ook in die situatie kan onder omstandigheden sprake zijn van een onrechtmatige uitkering: HR 8 november 1991, NJ 1992, 174 (Nimox).
Uitkeringsregels zien op het spanningsveld tussen enerzijds het rendement dat aandeelhouders op hun investering verwachten en anderzijds de rechten van crediteuren op betaling van hun vorderingen en de te verdienen rente op het uitlenen van dit geld.1 De vennootschap heeft beide partijen nodig. Zonder de investeringen van de aandeelhouders zouden de vennootschappen niet kunnen ontstaan. Zonder het extra krediet en handelsopties zou de vennootschap niet kunnen overleven en groeien. Er dient dus een rechtvaardige en proportionele balans gevonden te worden.2 Aandeelhouders hebben echter meer controle en zeggenschap over de vennootschap dan crediteuren. De extra winst die wordt gegenereerd, door het inzetten van verkregen krediet van de schuldeisers, stroomt niet terug naar deze schuldeisers maar komt ten goede aan de aandeelhouders. In geval van insolventie delen de schuldeisers echter wel mee in de verliezen. Risicovolle projecten gefinancierd met vreemd geld kunnen derhalve voor de aandeelhouders gunstig zijn.3 De vorderingen van aandeelhouders hebben een lagere rang dan die van schuldeisers bij een faillissement. Het doen van uitkeringen aan de aandeelhouders net voordat de vennootschap failliet wordt verklaard, kan een methode zijn om deze prioriteitenregeling te omzeilen. Aandeelhouders hebben derhalve zowel de stimulans als de instrumenten om op een opportunistische wijze te handelen.4
Wettelijke uitkeringsregels zijn een manier om schuldeisers tegen dit gedrag te beschermen. De uitkeringsverboden moeten ervoor zorgen dat het bijeengebrachte vermogen niet meteen weer wordt uitgekeerd.5Er zijn diverse categorieën van regels voor het bijeenhouden van kapitaal, zoals regels over het doen van (directe of indirecte) uitkeringen aan aandeelhouders en andere winstgerechtigden,6 regels over inkoop van eigen aandelen en regels over kapitaalvermindering zoals intrekking van aandelen en vermindering van het nominale bedrag van aandelen.7 Bij uitkering van winst of reserves bestempelt de wet een bepaald gedeelte van het eigen vermogen als niet-uitkeerbaar.8 Bij de inkoop van aandelen worden bijvoorbeeld eisen gesteld aan de maximale koopprijs en een maximaal aantal aandelen die een vennootschap in haar eigen kapitaal mag houden. Bij kapitaalvermindering zullen de schuldeisers in verzet kunnen gaan.