82 Consequenties beslissing Gubisch

In de hierboven aangehaalde passage in het Rapport Jenard wordt aangegeven dat ook indien niet sprake was van hetzelfde geschil met dezelfde oorzaak de weigeringsgrond van art. 45 lid 1 sub c EEX-Vo II (art. 27 sub 3 EEX-Verdrag) van toepassing is. Het daar gegeven voorbeeld vertoont sterke gelijkenis met de casus in het arrest Gubisch: een vonnis waarin is beslist tot schadevergoeding wegens wanprestatie aan de ene kant en een vonnis waarin de nietigheid van dezelfde overeenkomst is vastgesteld aan de andere kant. De suggestie dat een dergelijke situatie dus niet hetzelfde onderwerp vormt en dus niet bestreken wordt door art. 29 EEX-Vo II (art. 21 EEX-Verdrag) inzake litispendentie maar eerder door art. 30 EEX-Vo II (art. 22 EEX-Verdrag) inzake connexiteit, laat het HvJ onbesproken. Voorts is het opmerkelijk dat het HvJ concludeert dat in beide gedingen ‘de verbindendheid van de overeenkomst centraal staat’. Dat lijkt mij bij een vordering tot nakoming op zijn minst betwistbaar.1

De consequentie is dat de procespartij die zich bij een contractueel geschil als eerste tot een rechter in een lidstaat wendt, kan bewerkstelligen dat de rechter in een andere lidstaat, waar zijn wederpartij op een later tijdstip een vordering inzake dezelfde overeenkomst aanhangig heeft gemaakt, gedwongen wordt art. 29 EEX-Vo II toe te passen.