8.5.2 Rechtvaardiging van de begrenzing

417. Dat de aansprakelijkheid wegens het door de schuldenaar tekortschieten in de nakoming van een verplichting uit overeenkomst niet verder dient te reiken dan de met de verplichting beoogde bescherming spreekt mijns inziens vrijwel vanzelf.1 Het is niet eenvoudig om dit te rationaliseren. Misschien kan men het beste het volgende zeggen. Partijen verbinden zich door het sluiten van een overeenkomst doorgaans tot méér dan hetgeen waartoe eenieder in het maatschappelijk verkeer sowieso gehouden is (het respecteren van subjectieve rechten van anderen en het zich houden aan de wet en het ongeschreven recht). Een schuldeiser heeft eerst aanspraak op een prestatie die uitstijgt boven hetgeen waartoe eenieder in het maatschappelijk verkeer in ieder geval gehouden is, indien dat is overeengekomen. Zonder die overeenkomst rust het risico van het niet-verkrijgen van die prestatie en de nadelige gevolgen daarvan op de schuldeiser. Dit maakt dat in de overeenkomst de rechtvaardiging moet liggen om deze nadelige gevolgen op de schuldenaar af te wentelen. Wanneer partijen een overeenkomst hebben gesloten om een ander belang van de schuldeiser te dienen dan waarin hij geschaad is, valt niet in te zien waarom de overeenkomst de rechtvaardiging kan bieden om de tekortschietende schuldenaar te verplichten ook dit nadeel te vergoeden. Daarbij is ook van belang dat de schuldenaar, anders dan bij aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad, een contractuele verplichting vrijwillig op zich neemt. Mijns inziens zal de schuldenaar alvorens daartoe over te gaan een zekere calculatie maken van de uit de overeenkomst te verwachten voordelen en de vanwege de overeenkomst na te komen verplichtingen en ontstane risico’s. Het zou dan niet redelijk zijn om vervolgens de uit de overeenkomst ontstane verplichtingen ineens een geheel andere betekenis te geven omdat het belang van de schuldeiser op een wijze met de te leveren prestatie verbonden blijkt te zijn geweest die de schuldenaar bij het aangaan van de overeenkomst niet kon verwachten.2