12.2.5.1 Vorm van de mededeling

De Hoge Raad heeft in de kernarresten aangegeven dat de mededeling kan worden gedaan op het aanslagbiljet ‘dan wel op andere wijze’.1 Dat kan dus bijvoorbeeld in een afzonderlijke brief,2 in een controlerapport3 of in een gesprek: de mededeling is vormvrij.4 Het is bovendien niet van belang dat de mededeling wordt gedaan door een andere belastingambtenaar dan degene die de boete uiteindelijk oplegt, mits de mededeling en de boete maar op elkaar aansluiten.5 De controleur kan de mededeling dus opnemen in het controlerapport, waarna de inspecteur de boete overeenkomstig die mededeling oplegt. Ook tegen mondelinge mededeling bestaat op zichzelf geen bezwaar.6 Dat is niet in strijd met art. 6 lid 3 onder a EVRM.7 De fiscale wetgeving biedt de inspecteur ook inderdaad de ruimte om de mededeling van de gronden op andere wijze te doen.8 Wel moet daarbij worden aangetekend dat inspecteurs er ter voorkoming van bewijsproblemen uiteraard verstandiger aan doen hun mededelingen schriftelijk te doen.9 Precies om die reden schrijft het BBBB dat bij vergrijpboetes ook voor.10

Het BBBB staat onder omstandigheden toe dat wordt verwezen naar de kennisgeving vooraf die bij vergrijpboetes in de vorm van een rapport ex art. 5:48 Awb wordt gegeven.11 Daartegen bestaat in het licht van het voorgaande geen bezwaar: ook dan zijn de gronden immers reeds ‘op andere wijze’ medegedeeld. De Hoge Raad heeft in 2021 expliciet bevestigd dat met een rapport ex art. 5:48 Awb als regel aan de mededelingsplicht wordt voldaan.12

Een mededeling ‘op andere wijze’ kan ook in meer exotische gevallen aan de orde komen, bijvoorbeeld wanneer de inspecteur genoodzaakt is om een tweede navorderingsaanslag met boete op te leggen, omdat hij bij het opleggen van de eerste een fout heeft gemaakt. Als de aard en reden van de beschuldiging ten tijde van het opleggen van de eerste boete juist en volledig waren medegedeeld, is de boeteling reeds op de hoogte van de gronden waarop ook de tweede boete berust en kan de inspecteur daar naar verwijzen.13