Relativiteit, causaliteit en toerekening van schade (R&P nr. CA21) 2019/11.1:11.1 Inleiding

Relativiteit, causaliteit en toerekening van schade (R&P nr. CA21) 2019/11.1

11.1 Inleiding

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

494. Soms verwezenlijkt zich ten gevolge van een aansprakelijkheidscheppende gebeurtenis een risico, maar zou de gelaedeerde dat risico ook zonder de aansprakelijkheidscheppende gebeurtenis hebben gelopen en is dat risico door de aansprakelijkheidscheppende gebeurtenis niet vergroot.

Ik geef twee voorbeelden. (1) Een taxichauffeur rijdt gedurende enige tijd harder dan de toegestane maximumsnelheid. Bijna aangekomen op de plaats van bestemming waait, terwijl de taxi voor een stoplicht stilstaat, een boom op de taxi. De passagier die zich in de taxi liet vervoeren raakt hierdoor ernstig gewond. Zou de taxichauffeur zich aan de maximumsnelheid hebben gehouden, dan zou de taxi nog niet in de buurt van de boom zijn geweest toen deze omwaaide en de passagier dus niet gewond zijn geraakt. (2) Nadat de gewond geraakte passagier in het ziekenhuis is hersteld, wordt op de laatste dag van zijn verblijf in het cafetaria van het ziekenhuis zijn portemonnee gestolen. Zou de taxichauffeur niet te hard hebben gereden, dan zou de passagier niet gewond zijn geraakt en zou deze ook niet in het ziekenhuis zijn bestolen.

De aansprakelijkheidscheppende gebeurtenis vergroot in deze casus in het algemeen het risico dat de gelaedeerde loopt. Met de overtreden verkeersnorm is immers beoogd de risico’s van deelname aan het verkeer te beperken. De risico’s die zich hebben verwezenlijkt – het worden getroffen door een omwaaiende boom en de diefstal van een portemonnee – liep de gelaedeerde echter ook zonder de aansprakelijkheidscheppende gebeurtenis en zijn door de aansprakelijkheidscheppende gebeurtenis ook niet vergroot. Tussen de aansprakelijkheidscheppende gebeurtenis en de schade is niet meer dan een zuiver toevallig verband aanwezig. Geen sprake is daarom van een toereikend normatief verband. Hier ligt een vierde grens aan de reikwijdte van aansprakelijkheid: tenzij het doel van de geschonden norm of van de kwalitatieve aansprakelijkheid is te beschermen tegen de verwezenlijking van zo’n niet vergroot risico, bestaat voor schade die slechts een zuiver toevallig gevolg van de aansprakelijkheidscheppende gebeurtenis is, in beginsel geen aansprakelijkheid.1 In dit hoofdstuk werk ik nader uit wanneer en waarom dat het geval is.

495. In het navolgende bespreek ik hoe deze grens aan de reikwijdte van aansprakelijkheid zich laat rechtvaardigen en wat het criterium is om aansprakelijkheid te begrenzen (§ 11.2). Vervolgens breng ik een algemene nuancering op deze grens aan (§ 11.3). Daarna behandel ik de verhouding van deze grens tot de oorspronkelijke Duitse leren van adequate veroorzaking (§ 11.4) en bespreek ik de meerwaarde van deze grens ten opzichte van de andere grenzen aan aansprakelijkheid (§ 11.5). Ik sluit af met een samenvatting (§ 11.6).

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.