Einde inhoudsopgave
25 jaar Awb in eenheid en verscheidenheid 2019/67.3
67.3 Evolutie Awb-rechtsbetrekking
mr. dr. A. Tollenaar, datum 01-12-2018
- Datum
01-12-2018
- Auteur
mr. dr. A. Tollenaar
- Vakgebied(en)
Bestuursrecht algemeen / Algemeen
Voetnoten
Voetnoten
G. Overkleeft-Verburg, ‘Het Wetsvoorstel elektronisch bestuurlijk verkeer: een valse start?’, NTB 2002 afl. 10, p. 297-314.
I.Th.M. Snellen, ‘Het automatiseren van beschikkingen bestuurskundig beschouwd’, in: H. Franken e.a., Beschikken en automatiseren (VAR-reeks 110), Deventer: Samsom H.D. Tjeenk Willink 1992, p. 51-117. Zie ook P. Houweling, Beschikkingverlening in de beschikkingenfabriek, Groningen: Vakgroep Bestuursrecht en Bestuurskunde 1996.
Hoewel dit op grenzen stuit indien een rechter om toelichting over de toegepaste, in digitale systemen verwerkte, beleidsregels vraagt. Zie H.E. Bröring, Beleidsregels, Deventer: Kluwer 1998, p. 13. De rechter kan in zo’n geval niet veel anders dan het besluit dat resultaat is van de toepassing van een ondoorzichtig systeem wegens motiveringsgebreken vernietigen. Zie bijv. CRvB 2 oktober 2009, ECLI:NL:CRVB:2009:BJ9342, AB 2009, 378, m.nt. A. Tollenaar.
Wanneer men de ‘self service technology’ vergelijkt met de Awb lijkt de Awb wel een relict uit een ver verleden. De Awb gaat uit van een schriftelijke aanvraag, waarna een beoordeling plaatsvindt, eventueel nog zienswijzen worden verzameld en het resultaat in de vorm van een besluit de rechtsbetrekking be- stendigt. Dit suggereert een aantal schriftelijke handelingen, die overigens niet noodzakelijkerwijs op papier plaatsvinden.1
Hoewel de terminologie in de Awb anders doet vermoeden, waren er ten tijde van de codificatie van de Awb wel degelijk digitale besluitvormingsprocessen. In zijn preadvies uit 1993 beschrijft Snellen verschillende systemen die in min of meerdere mate geautomatiseerd de beslissingen nemen, uiteenlopend van de uitvoering van de studiefinanciering tot de verstrekking van overwerkvergunningen en van belastingen tot kentekenregistratie.2 Deze automatisering vond echter plaats binnen een schriftelijke schil: de aanvraag werd dan handmatig ingevoerd door het bestuursorgaan, waarna het systeem een beslissing voorschreef. De burger merkt daar verder weinig van en met het raamwerk van de Awb valt deze automatisering in beginsel prima te beoordelen.3