8.4.1 Raakvlakken tuchtrecht en betrouwbaarheidstoets

De Wft bepaalt dat de betrouwbaarheid van beleidsbepalers, interne toezichthouders en leden van het tweede echelon bij banken buiten twijfel dient te staan.1 Of dit zo is dient door de toezichthouders te worden vastgesteld.2 Doel van de betrouwbaarheidseis is de borging van de integriteit van en het vertrouwen in de financiële markten. De beoordeling van de betrouwbaarheid richt zich op feiten en omstandigheden waaruit blijkt dat het vertoonde gedrag van betrokkene niet in overeenstemming is met een integere invulling en uitoefening van de functie. Voorbeelden van dergelijke feiten en omstandigheden zijn: niet de waarheid spreken, geen openheid geven over voor het toezicht relevante onderwerpen, niet discreet omgaan met vertrouwelijke informatie, zich niet houden aan afspraken, en het op een onverantwoordelijke wijze optreden in de beroepsuitoefening.3

Genoemde gedragingen komen in vergelijkbare bewoordingen, maar positief geformuleerd,4 terug in de Gedragsregels. Vergelijk “de bankmedewerker werkt integer en zorgvuldig”, “de bankmedewerker houdt vertrouwelijke informatie geheim”, “de bankmedewerker is open en eerlijk over zijn of haar gedrag en kent zijn of haar verantwoordelijkheid voor de samenleving” en: “de bankmedewerker draagt bij aan het vertrouwen van de samenleving in de bank” (Gedragsregel 1, 5, 6 en 7).5

De betrouwbaarheidstoets wordt uitgevoerd aan de hand van een beoordeling van in ieder geval de strafrechtelijke, financiële, fiscale en toezichtantecedenten opgesomd in Bijlage A bij art. 6 van het Bpr Wft. Hier liggen raakvlakken met genoemde Gedragsregel 1 en 7 en met Gedragsregel 4: “de bankmedewerker houdt zich aan de wet en andere regels die voor het werk bij de bank gelden”.

Tot slot kunnen Gedragsregels 2 en 3, welke zien op een zorgvuldige afweging van belangen en het centraal stellen van de belangen van de klant, overlappen met voor de betrouwbaarheidstoetsing relevante toezichtantecedenten zoals overtreding van bepaalde gedragsregels neergelegd in Deel 4 van de Wft.6

Uit bovenstaande kan worden geconcludeerd dat de kernwaarden in de Gedragsregels, zoals integriteit, zorgvuldigheid, betrouwbaarheid, openheid en eerlijkheid,7 in feite dezelfde zijn als bij de betrouwbaarheidstoets. De overlappende normen maken situaties voorstelbaar waarin zowel de tuchtrechter als de toezichthouder zouden kunnen optreden. Bijvoorbeeld wanneer er sprake zou zijn van fraude bij de uitoefening van de functie, het wegsluizen van gelden die de bank toebehoren of het belemmeren van (toezicht-)onderzoeken. Daarbij zal de toezichthouder zich bij de handhaving richten tot de betrokken bank, bijvoorbeeld door het geven van een aanwijzing tot “heenzending” van de betrokken persoon (zoals een bestuurder of commissaris). De Wft legt de verplichtingen in het kader van de betrouwbaarheid en de geschiktheid op aan de bank, en niet aan de te toetsen persoon. De (af)getoetste persoon wordt door een dergelijke besluit echter wel rechtstreeks in zijn belangen geraakt. Hij of zij wordt dan ook aangemerkt als belanghebbende bij het toetsingsbesluit in de zin van art. 1:2 Awb.8